Kiratpur jangi
| Kiratpur jangi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dastlabki Boburiylar va Sikhlar urushlari | |||||||
| |||||||
| Raqiblar | |||||||
| |||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||
| Kuchlar | |||||||
| 23 (qamal davomida; keyinroq tarixchilarga koʻra 1 200 kishilik katta qoʻshin bilan kuchaytirilgan)[2] | 1 00 000 boburiy va afgʻon askari | ||||||
| Yoʻqotishlar | |||||||
| Faqat 23 sikh halok boʻlgan | 30 000 halok boʻlgan | ||||||
Kiratpur jangi (shuningdek, Kiratpur Sohib jangi nomi bilan ham tanilgan) Guru Hargobind boshchiligidagi Sikhlar va Rupar hukmdori hamda Pushtunlar boshchiligidagi Boburiylar oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Ushbu kichik toʻqnashuv tarixiy jihatdan Guru Hargobind ishtirok etgan soʻnggi harbiy mojaro sifatida ahamiyatlidir. Shundan soʻng u sikhlar jamoasining maʼnaviy jihatdan mustahkamlanishiga eʼtibor qaratgan[2].
Tarixi
Panjob tekisliklarida Boburiylar hukumati bilan bir necha yirik toʻqnashuvlardan soʻng Guru Hargobind Sivalik togʻoldi hududida strategik va maʼnaviy markaz sifatida Kiratpur Sahib shahriga asos soldi. Guru nufuzining ortib borishi va yarim mustaqil sikxlar markazining tashkil etilishi mahalliy hokimlarning noroziligiga sabab boʻldi. Roparlik pathanlar va mahalliy gujarlar avvalgi harbiy magʻlubiyatlar uchun qasos olish hamda sikhlar jamoasining kengayishini toʻxtatish maqsadida Guru safarda boʻlgan paytda unga kutilmagan hujum uyushtirishni rejalashtirdilar[1].
Jang
Pushtunlar yonida atigi 22 nafar sikh boʻlgan Guru Hargobindga kutilmaganda hujum qildilar[4][2].
Guru Hargobind Brahman Majra qishlogʻiga chekinishga majbur boʻldi. U va sikhlar Kiratpurdan qoʻshimcha kuchlar yetib kelguniga qadar Boburiylar hamda ularning ittifoqchilari qoʻshinlarining hujumlarini qaytarib turdilar. Qoʻshimcha kuchlarning yetib kelishi jang borishini oʻzgartirib yubordi va natijada Boburiylar hamda pathanlar qoʻshini tor-mor etildi[2][4][3].
Natijasi
Jang sikhlarning qatʼiy gʻalabasi bilan yakunlandi. Pushtunlar Ruparga chekinishga majbur boʻldilar va shu tariqa Guru Hargobindning Kiratpur Sahibga xavfsiz yetib borishi taʼminlandi[4].
Jang boʻlib oʻtgan joyda 1975-yilda Sant Kartar Singh Bhindranwale tomonidan Kiratpur Sahib nomli gurdvara qurildi[4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Dhillon, Dalbir Singh. Sikhism: Origin and Development. Atlantic Publishers, 1988 — 123-bet.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 History Of The Sikh Gurus - A Comprehensive Study (English) — 319-bet.
- ↑ 3,0 3,1 Dilagīra, Harajindara Siṅgha. The Sikh reference book, Internet Archive, Edmonton, Alb., Canada : Sikh Educational Trust for Sikh University Centre, Denmark; Amritsar : Available from Singh Bros., 1997 — 140-bet. ISBN 978-0-9695964-2-4.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 www.DiscoverSikhism.com. The Encyclopedia Of Sikhism - Volume I A-D (English) — 388–389-bet.
| Hindiston janglariga oid ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |