Kashfiyot surati
| Kashfiyot surati (Discovery image) | |
|---|---|
| Turi | Astronomik hujjat / Fotografiya |
| Asosiy vazifasi | Osmon jismining yangi kashf etilganini rasman tasdiqlash va isbotlash |
| Qo'llanilish sohasi | Asteroidlar, Kometalar, Ekzosayyoralar, O'ta yangi yulduzlar |
| Uzviy bog'liq tushunchalar | Pre-recovery (Arxivdan oldindan topish), Astrometriya, Astronomik arxiv |
Kashfiyot surati (inglizcha: Discovery image) — astronomiyada biron-bir osmon jismining (Asteroid, Kometa, Mitti sayyora, O'ta yangi yulduz yoki Ekzosayyora) ilk bor rasman qayd etilgan (suratga olingan) fotosurati yoki raqamli tasviridir. Ushbu surat o'sha jismning mavjudligini isbotlovchi asosiy hujjat hisoblanadi va uning orbital parametrlarini hisoblab chiqishda boshlang'ich nuqta bo'lib xizmat qiladi [1].
.jpg){kind=link}
Ahamiyati va qo'llanilishi
Yangi astronomik obyekt topilganda, astronomlar uning trayektoriyasini aniq aniqlashlari uchun kamida uch xil vaqt nuqtasida olingan kuzatuv ma'lumotlariga muhtoj bo'ladilar. Kashfiyot surati aynan ana shu zanjirning birinchi yoki asosiy halqasini tashkil etadi.
Kashfiyot suratlarining turlari: 1. Haqiqiy kashfiyot surati: Jismni qidirib topish jarayonida real vaqt rejimida olingan kadr. 2. Arxivdan topilgan kashfiyot surati (Pre-recovery / Precovery): Yangi jism kashf etilgandan so'ng, olimlar eski osmon arxivarxividagi yuzlab eskirgan suratlarni tekshirib chiqishadi. Agar o'sha jism tasodifan undan oldingi yillarda olingan suratlarda ham qoraygan nuqta shaklida muhrlanib qolgani aniqlansa, u pre-recovery deb ataladi. Bu jismning orbitasini o'ta yuqori aniqlikda hisoblab chiqish imkonini beradi.
Mashhur misollar
- Pluton: 1930-yilda Klayd Tombo tomonidan Louell observatoriyasida olingan fotografik plastinkalar Plutonning kashfiyot suratlari bo'lib, ular bir xil osmon qismining ikki hafta farq bilan olingan kadrlarini taqqoslash orqali aniqlangan.
- Neptun: 1846-yilda Iogann Galle tomonidan Urben Leverye bergan hisob-kitoblar asosida Neptun teleskop orqali birinchi marta kuzatilib, uning o'rni tasdiqlangan.
Shuningdek qarang
Manbalar
- ↑ Schmadel, Lutz D.. Dictionary of Minor Planet Names (en). Springer, 2003.