Kontent qismiga oʻtish

Kani Balavi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Kani Balavi[nb 1]. (arabcha: كاني بلافي‎‎[4] yoki كاني بلاف[5], kurdcha: کانی به‌لاڤ[6], suryoniycha: ܟܢܝ ܒܠܦ̮[5]) Iroqning Kurdiston mintaqasidagi Duhok muhofazotiga qarashli qishloq. Qishloq Amadiya tumanida va Barvari Bala tarixiy hududida joylashgan.

Qishloqda Mart Maryam cherkovi bor[7].

Tarixi

Kani Balavida 1850-yilda 20-30 ossuriy oila istiqomat qilgan[8]. Birinchi jahon urushidagi ossuriylar genotsididan soʻng Turkiyadagi Ashita shahridan kelgan ossuriy qochqinlar Kani Balaviga joylashdilar. Qishloq aholisi 1933-yilga kelib 110 kishiga yetib[7], oʻsha yilgi Simele qirgʻini vaqtida Iroq armiyasi tomonidan talon-taroj qilindi va yoqib yuborildi[9]. 1938-yilda Kani Balavida 20 ta oila istiqomat qilgan[7]. Qishloqda bir necha oiladan iborat kichik yahudiy jamiyati ham mavjud boʻlib, ular 1949-yilda qishloqni tark etgunga qadar yashagan[5][8].

Iroqda 1957-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumoti boʻyicha aholi soni 190 ossuriyga koʻpaygan va 1961-yilda 35 xonadonda 70 oila bor edi[8]. Qishloq aholisi 1960-yillardagi Birinchi Iroq — Kurd urushi paytida vaqtincha qochib, boshqa joydan boshpana topgan va keyinroq qaytib kelgan[10]. Kani Balavi 1988-yilgi Anfal yurishi paytida Iroq armiyasi tomonidan vayron qilingan va aholisi majburan chiqarib yuborilgan[8].

15 ossuriyalik oila qaytib kelib, Kani Balavini qayta qurgan[10]. Biroq 1992-yilda qo‘shni qishloqlardan kelgan kurdlar qishloqning suv manbalarini noqonuniy egallab olgani va qishloq aholisining yerlarida uylar qurganligi xabar qilingan[1]. 2009-yil boshida Kani Balavida 19 oiladan iborat 72 ossuriy koʻchirilgan edi[11]. 2011-yilga kelib, Xristian ishlari boʻyicha Oliy qoʻmita 39 ta uy, cherkov va jamoat zalini qurib, qishloq infratuzilmasini rivojlantirdi[5].

2012-yilda Kani Balavida Sharq Ossuriy cherkovining tarafdorlari boʻlgan 15 ossuriy istiqomat qilgani taxmin qilingan[12]. 2014-yil avgust oyida Sharqiy yordam tashkilotining Ossuriy cherkovi qishloqda 45 ta ossuriy oilasi koʻchirilganini[13], noyabr oyida esa Ossuriy yordam jamiyati gumanitar yordam koʻrsatganini maʼlum qildi[3]. 2021-yil holatiga koʻra Kani Balavida 29 ossuriy istiqomat qilgan[14].

Izohlar

  1. ↑ Alternatively transliterated as Kani Bilaveh[1]. Kani Balaf[2], Kanya Balave[2], Kani Balav[2], Kani Balave[3]

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Universal Periodic Review of the State of Iraq: Annex: Table for 94 cases showing the land grab of the Assyrian villages“. Assyrian Aid Society (2019-yil 28-mart). Qaraldi: 2020-yil 7-may.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Donabed (2015), s. 112.
  3. ↑ 3,0 3,1 Patto, Christina K.; Eskrya, Eramia S. „Assyrian Aid Society of Iraq: Annual Report 2014“. Assyrian Aid Society (2014). Qaraldi: 2020-yil 29-aprel.
  4. ↑ „قرية كاني بلافي“. Ishtar TV (2015-yil 29-avgust). Qaraldi: 2021-yil 15-fevral.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 „Kani blavi“. Ishtar TV (2011-yil 25-iyun). Qaraldi: 2020-yil 11-may.
  6. ↑ KRSO (2009), s. 161.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Donabed (2015), ss. 323–324.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Donabed (2010), s. 207.
  9. ↑ Donabed (2010), s. 290.
  10. ↑ 10,0 10,1 Eshoo (2004), s. 5.
  11. ↑ „The Struggle to Exist Part I: An Introduction to the Assyrians and their Human Rights Situation in the New Iraq“. Assyria Council of Europe (2010-yil fevral). Qaraldi: 2020-yil 2-may.
  12. ↑ „Christian Communities in the Kurdistan Region“. Iraqi Kurdistan Christianity Project (2012). 2020-yil 24-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 14-avgust.
  13. ↑ „Relief Campaign In Full Force“. Assyrian Church of the East Relief Organisation (2014-yil 8-avgust). 2021-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 11-may.
  14. ↑ „Population Project“. Shlama Foundation. Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.

Adabiyotlar

  • Donabed, Sargon George. Iraq and the Assyrian Unimagining: Illuminating Scaled Suffering and a Hierarchy of Genocide from Simele to Anfal, 2010. Qaraldi: 2020-yil 11-may. 
  • Donabed, Sargon George. Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press, 2015. 
  • Eshoo, Majed. The Fate Of Assyrian Villages Annexed To Today's Dohuk Governorate In Iraq And The Conditions In These Villages Following The Establishment Of The Iraqi State In 1921, 2004. Qaraldi: 2020-yil 7-may. 
  • KRSO (2009), „2009 - ناوی پاریزگا. يه که کارگيرييه كانی پاریزگاكانی هه ریمی کوردستان“ (PDF), Kurdistan Region Statistics Office (KRSO) (kurdcha), 1–179-bet, qaraldi: 6 February 2021