Kanada yoshlar parlamenti

Kanada Yoshlar Parlamenti (fransuzcha: Parlement jeunesse du Canada, qisqacha: YPJ Canada) — 1980-yillarda har yili oʻtkazilgan yoshlar parlamenti modeli boʻlib^[1], Kanadadagi turli viloyatlarda faoliyat yurituvchi yoshlar parlamentlarining vakillaridan tashkil topgan. YPJ Kanada yoshlar uchun siyosiy jarayonlarni chuqurroq tushunish, parlament tartib-qoidalari bilan tanishish va yetakchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish imkonini beruvchi muhim platforma bo‘lgan. Parlament yigʻinlarida ishtirok etgan delegatlar Kanadadagi sakkizta viloyatdagi yoshlar parlamentlari tomonidan saylab olingan. Ushbu tashabbus yoshlar orasida siyosiy faollikni oshirish va ularni mamlakat boshqaruvi haqida ongli fikrlashga undash maqsadida tashkil etilgan.

1977-yilda Kanadadagi sakkizta viloyat yoshlar parlamentining yetti nafari vakillari yig‘ilib, milliy yoshlar parlamentini tashkil etish masalasini muhokama qildilar. Bu uchrashuv natijasida Milliy Yoshlar Parlamenti Assotsiatsiyasi (National Youth Parliament Association, qisqacha: NYPA) tashkil etildi. NYPA — federal darajada ro‘yxatdan o‘tgan notijorat tashkilot bo‘lib, har bir viloyatdagi yoshlar parlamenti undan ikkita vakil yuborardi. Ular tashkilotning boshqaruv organi — olti kishilik ijrochi direktorlar kengashini tayinlab borishardi.

Kanada Yoshlar Parlamenti (YPJ Canada) ilk sessiyasini 1980-yil 16–23-avgust kunlari o'tkazdi. Unda 110 nafar delegat Ottava shahrida, Kanada parlamentining Senat palatasida yigʻildi. YPJ Canada oʻz faoliyatini Vestminster parlament tizimiga asoslangan holda tashkil qilgan. Unda Bosh vazir, muxolifat yetakchisi, Vazirlar Mahkamasi, soya kabineti (yaʼni muxolifatdagi “muqobil hukumat”), va parlament qo‘mitalariga o‘xshash tizimlar mavjud edi.

Biroq, YPJ Janada siyosiy partiyalarga asoslanmagan edi. Delegatlar hech qanday siyosiy partiyani ifodalamas, har bir aʼzo — jumladan vazirlar ham — faqat vijdoni asosida ovoz berish huquqiga ega edi.

Har bir sessiyada odatda har bir viloyat nomidan bitta vazir bo‘lgan — jami sakkizta vazir. Har bir vazir muhokama uchun qonun loyihasi (ya’ni “qonunchilik”) kiritar edi. YPJ Kanada qabul qilgan qonun loyihalari hech qachon amalda hayotga tatbiq etilmagan — ular asosan yoshlarni siyosiy fikrlashga o‘rgatish, muammolarni tahlil qilish va muloqot qilish maqsadida xizmat qilgan. Mavzular mahalliy, milliy va xalqaro masalalarni qamrab olgan.

Sessiyalar ikki rasmiy tilda — ingliz va fransuz tillarida olib borilgan, barcha ishtirokchilar uchun tarjima xizmati taqdim etilgan.

Faoliyatining tugashi

1980-yillarning oxiriga kelib, NYPA yillik sessiyalarni moliyalashtirish uchun yetarli mablag‘ topa olmadi. Bu moliyaviy qiyinchiliklar, boshqa omillar bilan birga, YPJ Kanada faoliyatining to‘xtashiga sabab bo‘ldi. 1990-yilda o‘tkazilgan sakkizinchi sessiya “10 yillik sessiya” deb eʼlon qilindi. Bu sessiya so‘nggisi bo‘lib qoldi va shundan so‘ng YPJ Kanada faoliyat yuritmay qo‘ydi.