Josephine Burns de Bono
Josephine Burns de Bono (1908–1996) — maltalik siyosiy faollik koʻrsatuvchi faol va feminist edi[1].
Hayoti
Josephine Burns de Bono Hugh Burns va Laura Rosina Ada Agiusning qizi, hamda jurnalist, Times of Malta gazetasi xodimi Hugh Burnsning singlisi edi. U 1931-yilda shifokor Joseph Edward de Bono bilan turmush qurgan va toʻrt oʻgʻilning onasi boʻlgan. Ularning toʻngʻich farzandi, Antony [1932–2020], Maltadagi ilk yurak jarrohlaridan biri edi[2]. Eng kichigi, David [1947–1999], Lester universitetida tibbiyot professori boʻlgan[3]. Uning ikkinchi oʻgʻli, Edward de Bono (1933–2021), “lateral fikrlash” tushunchasini yaratganligi bilan mashhur boʻlgan[4]. U 1920-yillarda Londonda jurnalist sifatida faol boʻlgan, keyinroq esa Times of Malta gazetasida ishlagan.
Josephine Burns de Bono 1944-yilda Maltalik Ayollar Assotsiatsiyasini hammuassis sifatida tashkil qilgan va 1944-yildagi tashkil topganidan 1947-yilda ayollarga saylov huquqi joriy etilgunga qadar tashkilot prezidenti sifatida xizmat qilgan. U Maltada ayollarga saylov huquqini joriy etish yoʻlidagi faollikda muhim rol oʻynagan[5]. U shunday deb yozgan: “Ayollarning ovoz berish va parlament nomzodi sifatida qatnashish huquqi Angliya va Amerikada 1914–1918-yillardagi Buyuk urush davrida ayollarning oʻta aʼlo darajadagi mehnati natijasida qonuniy jihatdan tan olingan. Bugun, qariyb toʻrt yarim yillik urushdan soʻng, Maltadagi ayollar ham xuddi shunday fuqarolik eʼtirofini qoʻlga kiritganliklarini anglay boshlamoqdalar”[6].
Ayollarning saylov huquqi va siyosiy lavozimlarga saylanish huquqi MacMichael konstitutsiyasiga kiritilgan boʻlib, u nihoyat 1947-yil 5-sentabrda joriy etildi.
Islohot parlamentda maʼqullangach, Josephine Burns de Bono maltalik Ayollar Assotsiatsiyasi prezidenti lavozimidan isteʼfo berdi va bunda endi tashkilot maqsadi roʻyobga chiqqanini taʼkidladi[7].
Uning isteʼfo xati 1947-yil 24-sentabrda Times of Malta gazetasida chop etilgan:
... Sizlar bilan birga ishlash men uchun katta kashfiyot boʻldi, va bizning yuksak maqsad — maltalik ayollar uchun jamoat hayoti eshiklarini ochish yoʻlida tuzilgan uyushmamiz Osmon irodasi bilan yorqin muvaffaqiyatga erishdi ... Hayotning barcha jabhalaridagi doʻstlarimizning hamkorligi va Mehnat partiyasi hamda Birlashgan Umumiy Ishchilar Ittifoqining Assambleyadagi qoʻllab-quvvatlashi tufayli biz matbuotda ham, Assambleyada ham uzoq davom etgan kampaniyamizning gʻalaba bilan yakun topganiga guvoh boʻldik; bu gʻalaba yanada azizki, ser Harold MacMichael taʼkidlaganidek, butunlay buyuk Ishga ishongan Assambleyada bunga qarshi birorta ham ixtilof ovozi yangramadi ... Men Assotsiatsiya oʻzining dastlabki nizomidagi maqsadlariga erishganiga va endilikda mamlakatga jamoat hayotining barcha sohalarida erkaklar va ayollarning oʻzaro hamkorligi orqali eng yaxshi xizmat koʻrsatilishiga ishonaman[8][9].
Josephine Burns de Bono Queen Magazine jurnali uchun ham yozgan. 1951-yilda u Observer qisqa hikoya tanlovida “Christmas, Malta 1942” (“Rojdestvo, Malta 1942”) asari bilan (Muriel Sparkdan keyin) ikkinchi oʻrinni egalladi[10].
Manbalar
- ↑ Sammut, Carmen. The Road to women's suffrage and beyond: women's enfranchisement and the nation-building project in Malta. Valletta: Central Bank of Malta, 2017. ISBN 978-99957-875-6-1. Qaraldi: 2025-yil 15-yanvar.
- ↑ https://maltacruisingclub.org/wp/?p=1760
- ↑ https://history.rcp.ac.uk/inspiring-physicians/david-paul-de-bono
- ↑ "De Bono, Edward 1933– ." Contemporary Authors, New Revision Series. . Encyclopedia.com. 4 May. 2023 <https://www.encyclopedia.com>
- ↑ The Struggle for Female Suffrage in Europe: Voting to Become Citizens. (2012). Nederländerna: Brill.
- ↑ (Times of Malta, 9 February 1944, p. 3)
- ↑ „The road to Maltese women's suffrage and beyond“.
- ↑ (Times of Malta, 23rd September 1947)
- ↑ https://www.researchgate.net/publication/321937482_The_Road_to_Women's_Suffrage_and_Beyond_Women's_Enfranchisement_and_the_Nation-Building_Project_in_Malta
- ↑ Malta, Women, History, Books and Places, Susanna Hoe 2015