Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Жосепҳ Гоэббелс

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Геббелс Ёзеф Паул (1897.29.10 — 1945.01.05) —1933-йилдан фашистлар Германияси тарғибот идорасининг бошлиғи. Ирқчилик, зўравонлик ва босқинчилик урушларининг ғоявий раҳнамоси. 1944-йилда ёппасига ҳарбий сафарбарлик бўйича империя вакили қилиб тайинланган. Германия таслим бўлиши арафасида ўзини-ўзи ўлдирган. Нюрнберг халқаро суд жараёнида асосий нацист ҳарбий жиноятчиларидан бири деб топилган[1].

1933-йилдан 1945-йилгача-тарғибот вазири ва императорлик маданият палатаси президенти Геббелс матбуот, радио, кино ва немис маданиятининг бошқа соҳаларини бошқаришнинг барча зарур воситаларини ўз қўлига тўплади. Демагогик риторика, оммавий тадбирларни моҳирона саҳналаштириш ва замонавий технологиялардан самарали фойдаланиш — биринчи навбатда радио ва кино — тарғибот мақсадида у немис халқининг кенг қатламларини миллий социализм ғоялари билан тарғиб қилишга ва коммунистлар, социал-демократлар, яҳудийлар ва черков вазирларини обрўсизлантиришга муваффақ бўлди. Антисемитизм тарғиботи ва 1938-йил ноябр погроми каби ҳаракатлар давомида у яҳудийларни депортация қилиш ва йўқ қилишга мафкуравий тайёргарлик кўрди ва шу билан Холокостнинг асосий ғоявий илҳомлантирувчиларидан бирига айланди. Унинг 1943-йил феврал ойида Берлин спорт саройида қилган умумий уруш ҳақидаги машҳур нутқи оммавий онгни манипуляция қилишнинг ёрқин намунаси бўлиб хизмат қилади.

1945-йил 30-апрелда Гитлер ўз жонига қасд қилганидан сўнг, фюрернинг сиёсий васиятига биноан Геббелс унинг ўрнига Германия рейх канслери лавозимини эгаллади. Бир кун лавозимда бўлганидан сўнг, у хотини Магда Геббелс билан бирга ўз жонига қасд қилди, у уларнинг олти фарзандини заҳарлади.

Геббелс уй номига айланди , у ҳали ҳам беадаб, уяциз ташвиқот билан боғлиқ.

Болалик ва ёшлик

Пол Жозеф Геббелс 1897-йил 29-октабрда Дюсселдорф яқинидаги Менхенгладбах жанубидаги саноат шаҳарчаси Рейдтда католик оиласида туғилган. Отаси: Фритз Геббелс (1867-1929); онаси: Мария Катарина Оденхаузен (1869-1953). Геббелснинг аждодлари Ахен, Кöлн ва Менхенгладбах ўртасидаги ҳудудда яшаган. Уларнинг барчаси деҳқонлардан эди. Онаси бувиси Ёханна Мария Герверс Лимбург (Голландия) чегара вилоятидан келган. Фритз Геббелс фитил фабрикасида офис ходими, кейин эса бухгалтер бўлиб хизмат қилган. Жозеф Геббелснинг иккита акаси бор эди, Конрад (1893-1949) ва Ханс (1895-1947) ва иккита синглиси Элизабет (1901-1915) ва Мария Катарина (1910-1949), у 1938-йилда кинорежиссёр Макс Киммихга уйланган. Катта синглиси Мария 1896-йилда туғилганидан кўп ўтмай вафот этди. 1932-йилда Геббелс бувисининг яҳудий келиб чиқиши ҳақидаги миш-мишларни рад этиш учун оилавий дарахтини тавсифловчи рисола чиқарди[2].

Геббелс заиф ва касал бўлиб улғайган ва пневмониядан деярли вафот этган. Тўрт ёшида у ўнг оёғининг деформациясига олиб келган остеомиелитни бошдан кечирди — у ичкарига эгилган, чап оёғидан қалинроқ ва қисқароқ эди. 10 ёшида у муваффақияциз операция қилинди[11]. У оёғига металл қавс ва махсус поябзал кийиб, оқсоқланиб юрган. Тана нуқсони унга кўнгилли бўлишни хоҳлаган биринчи жаҳон урушида қатнашишига тўсқинлик қилди.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил

Манбалар

  1. ↑ „Медиум“. Қаралди: 2024-йил 19-май.
  2. ↑ „Невероятная история жизни Йозефа Геббельса, рассказанная им самим“. 2024-йил 19-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-май.