Kontent qismiga oʻtish

Jomeʼ Asr Hassanal Bolkiah masjidi

Koordinatalari: 4°53′52.6″N 114°55′18.4″E / 4.897944°N 114.921778°E / 4.897944; 114.921778
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Jomeʼ Asr Hassanal Bolkiah masjidi
malaycha: Masjid Jame' Asr Hassanil Bolkiah
Fayl:JameʼAsr Hassanil Bolkiah Mosque (18404307540).jpg
Masjid 2014-yilda
Mamlakat  Bruney
Joylashuvi Kiarong, Bandar-Seri-Begavan
Koordinatalar 4°53′52.6″N 114°55′18.4″E / 4.897944°N 114.921778°E / 4.897944; 114.921778
Mulkdor Bruney hukumati
Masjid turi sunniy, Islom – davlat masjidi
Meʼmoriy uslub Islom arxitekturasi
Qiymati 350 million AQSh dollari
Homiy Bruney sultoni Hassanal Bolkiah
Binokorlik 1988—1994
Umumiy maydoni 8.1 ga (20 akr)
Oʻlchami 5000 namozxon
Gumbazlar soni 29
Gumbazlar soni 29
Minoralar soni 4
Minoralar soni 4
Minoralar balandligi 58 m (190 ft)
Qurilish materiallari italyan marmari, Filippin qattiq yogʻochi, oltin qoplama
Holati faol

Jomeʼ Asr Hassanal Bolkiah masjidi (malaycha: Masjid Jomeʼ Asr Hassan al-Bolkiah) – sunniy masjid, Bruney davlati Bandar-Seri-Begavan shahrida joylashgan[1]. Mamlakatdagi ikkita davlat masjidlaridan (masjid negara) biri boʻlib, ikkinchi davlat masjidi Omar Ali Sayfuddin masjidi hisoblanadi[2]. Shuningdek, Bruneydagi eng katta masjid hamdir[3]. Kampong Kiarong mahallasining shimoliy chegarasida, Pusat Bandardan 3 kilometr (1.9 mi) shimoli-gʻarbda joylashgan[4]. Bruneyning 29-sultoni Hassanal Bolkiah sharafiga nomlangan.

Tarixi

1990-yillar boshida sulton Hassanal Bolkiah ingliz rassomi Jon Lausonning asarlaridan ilhomlanib, uni davlat poytaxtiga taklif qilgan. Lausonga sultonning „Kumush Yubileyi“ munosabati bilan quriladigan yangi masjid uchun shisha gumbaz loyihasini ishlab chiqish vazifasi topshirilgan. Dastlab masjidning rasmiy nomi Kiarong masjidi boʻlgan, biroq keyinchalik u Jomeʼ Asr Hassanal Bolkiah masjidi deya qayta nomlangan[5][6].

Mamlakatdagi eng yirik masjid boʻlgan ushbu majmua 8.1-gektar (20-akr) maydonda joylashgan boʻlib[7], sulton tomonidan sovgʻa sifatida barpo etilgan. Qurilish ishlari 1988-yilda boshlangan va 1994-yil 14-iyulda sultonning 48 yoshida rasman ochilgan. Ochilish marosimida shom va xufton namozlari ado etilgan[7][1][a][8], sulton esa juma xutbasini oʻqigan. Masjidga 1996-yilda Benazir Bhutto, Goh Chok Tong, 1998-yilda qirolicha Yelizaveta II, 2000-yilda esa Iordaniya qiroli Abdulloh II kabi mashhur shaxslar tashrif buyurgan[9].

Masjid turistlar orasida ham mashhur, payshanba va juma namozidan oldingi soatlardan tashqari har kuni masjidga oʻrtacha 50 kishi tashrif buyuradi. Shuningdek, masjid nikohdan oldingi taʼlim va yaqin atrofdagi diniy oʻqituvchilar tomonidan olib boriladigan Qur’on oʻqish mashgʻulotlarini ham taklif qiladi[10].

Dizayni va xususiyatlar

Masjidning 29 ta oltin gumbazi va balandligi 58 metr (190 ft) boʻlgan 4 ta minoralari mavjud[11]. Gumbazlarning soni Bruney hukmdorlarining 29-avlodini anglatadi, 29 pogʻonali marmar zinapoya esa amaldagi 29-sulton Hassanal Bolkiahninng sharafiga qurilgan. 5 ta favvora islomning besh ustunini va besh vaqt namozni ifodalaydi. Mehrob 24 karatli oltin bilan qoplangan koshinlar va qora marmar bilan bezatilgan, eng katta gumbaz erkaklar namozxonasining tepasida joylashgan[12]. Masjidning ichki qismida konditsioner bor[13], bir vaqtning oʻzida 5000 nafar namozxonni sigʻdira oladi[7]. Ichki qismini bezashda dunyoning turli mamlakatlaridan olib kelingan materiallar, jumladan, fors gilami, italiyan marmari, Filippinning qattiq yogʻochi va oltindan foydalanilgan[13].

5600 kvadrat metr maydonga ega erkaklar namoz oʻqish xonasi oʻzida 3500 kishini sigʻdira oladi.. Masjidda erkaklar va ayollar uchun moʻljallangan tahorat oladigan joylar mavjud.

Musulmon qabristoni

Kampong Kiarong islom qabristoni (malaycha: Tanah Perkuburan Islom Kampung Kiarong[14]; ayrim hollarda Jomeʼ Asr qabristoni deb ham ataladi)[15] masjidga yaqin joyda joylashgan[14].

Bu yerga dafn etilgan mashhur shaxslar:

  • Mahmud Saedon
  • Pengiran Muhammad Yusuf Limbang
  • Obidin Abdurashid – ichki ishlar boʻyicha vazirning sobiq oʻrinbosari[16]
  • 2012-yilda sodir boʻlgan Rampayoh vertolyot halokati qurbonlari:
    • Ismoil Samid
    • Pengiran Hoji Orif Iskandar[17]
    • Xayrul Mahdi Sahri
    • Xayriddin Hoji Abbos
  • Mashud Damit – Bruneyning Xalqaro Qur’on tilovati musobaqasi birinchi gʻolibi
  • Ali Muhammad Daud – sobiq tashqi ishlar boʻyicha muovin vazir[18]
  • Abu Bakar Ibrohim – sobiq Qonunchilik kengashi aʼzosi[19]

Galereya

Izohlar

  1. ↑ Mablag‘ Sultonning “shaxsiy boyligi”dan ajratilishi kerak edi

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Haji Julaini 2009, s. 8.
  2. ↑ Lopes & Mohd Hasnan 2021, s. 12.
  3. ↑ Eliot, Joshua. Malaysia & Singapore Handbook (en). Footprint Handbooks, 1996 — 1996-bet. ISBN 978-0-900751-79-0. 
  4. ↑ Guides, Rough. The Rough Guide to Malaysia, Singapore & Brunei (Travel Guide eBook) (en). Apa Publications (UK) Limited, 2023-06-01. ISBN 978-1-83905-928-5. 
  5. ↑ „JOHN LAWSON“. www.lgchronicle.net. Qaraldi: 2023-yil 22-oktyabr.
  6. ↑ Horton, A. V. M. (2009-01-01). „Negara Brunei Darussalam: obituary 2009“. Borneo Research Bulletin (English). 40-jild. 48–67-bet.{{cite magazine}}: CS1 maint: unrecognized language ()
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 „Jame' 'Asr Hassanil Bolkiah“ (ms). Ministry of Religious Affairs. Qaraldi: 2024-yil 28-avgust.
  8. ↑ Kershaw, Roger. Monarchy in South East Asia: The Faces of Tradition in Transition (en). Routledge, 2002-01-04 — 128-bet. ISBN 978-1-134-66707-9. 
  9. ↑ Haji Julaini 2009, s. 10.
  10. ↑ Haji Julaini 2009, s. 8–9.
  11. ↑ „Jame' Asr Hassanil Bolkiah Mosque“. Royal Brunei Airlines. Qaraldi: 2017-yil 25-sentyabr.
  12. ↑ Haji Julaini 2009, s. 11.
  13. ↑ 13,0 13,1 „Jame 'Asr Hassanil Bolkiah Mosque“ (en-US). Southeast Asia Travel. Qaraldi: 2024-yil 22-sentyabr.
  14. ↑ 14,0 14,1 Pasukan Polis Diraja Brunei „PDB bersihkan Tanah Perkuburan Islam“ (ms). Pelita Brunei. Qaraldi: 2024-yil 22-sentyabr.
  15. ↑ „Royal Brunei Navy Honors Fallen Heroes with Cemetery Cleaning Campaign“. Royal Brunei Navy (2024-yil 22-avgust). Qaraldi: 2024-yil 22-sentyabr.
  16. ↑ „Sultanate - News | Negara Brunei Darussalam | Sultan attends former deputy minister’s funeral“. www.sultanate.com. Qaraldi: 2023-yil 9-avgust.
  17. ↑ „CEMETERY CLEANING CAMPAIGN HELD IN CONJUNCTION WITH RBAF 62 ANNIVERSARY CONDUCTED BY RBAirF HEADQUARTERS AND NO. 6 WING“. Royal Brunei Air Force (2023-yil 14-sentyabr). 2024-yil 20-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 20-iyul.
  18. ↑ „His Majesty pays last respects to former statesman“. borneo363.rssing.com. Qaraldi: 2023-yil 18-avgust.
  19. ↑ „Negara Brunei Darussalam: obituary 2007. - Free Online Library“. www.thefreelibrary.com. Qaraldi: 2023-yil 22-oktyabr.

Adabiyotlar

Havolalar