Jom’e masjidi (Harar)
| Masjid | |
Jom’e masjidi (Harar)
مسجد الجامع | |
 | |
| Mamlakat |  Efiopiya
|
| Shahar | Harar |
| Koordinatalar | 9°18′40″N 42°08′20″E / 9.31111°N 42.13889°E |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | Islom meʼmorchiligi |
| Asosiy sana: milodiy 1216-yil
| |
| Minoralar soni | 2 ta |
| Minoralar soni | 2 ta |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Jomʼe masjidi (arabcha: مسجد الجامع, Hararning Katta masjidi) juma masjidi boʻlib, sharqiy Efiopiyadagi Harar shahrida joylashgan. U qadimiy devor bilan oʻralgan shahar – Harar Jugol hududida joylashgan boʻlib, bu joy YUNESKOning Jahon merosi obyekti hisoblanadi.
Tarixi
Mahalliy rivoyatlarga koʻra, Jom’e masjidi Hararda saqlanib qolgan eng qadimiy masjidlardan biridir, boshqalar esa uning asos solingan sanasini milodiy 1216-yil deb koʻrsatadi[1]:86. Harardagi uch masjid milodiy 10-asrga taalluqli deb sanalgan[a], biroq Jom’e masjidi bu roʻyxatga kiritilmagan. Masjid perimetri doirasida arxeologik qazish ishlariga ruxsat berilmagan[1]:11.
Jom’e masjidi 16-asrda ikkinchi minora qoʻshilishi bilan keng koʻlamda qayta taʼmirlangan, ehtimol Ahmad ibn Ibrohim al-G‘oziy hukmronligi davrida (h. 1528–1543) bu ishlar amalga oshirilgan boʻlishi mumkin. Uning qabrtoshi namozxonada joylashgan. Yogʻoch minbardagi yozuv bu minbar hijriy 1175-yilda qurilganini koʻrsatadi[1]:86.
19-asr boshlarida britaniyalik diplomat William Cornwallis Harris Jom’e masjidini shunday tasvirlagan[3]:
Muazzinning tonggi ovozi muntazam eshitilib turadi, va Jomʼe masjidi mo‘minlar boshiga kuchli himoya qanotini yoyadigan qo‘riqchi farishtalarning maskani, deb ishoniladi. “Qanday qilib Harar shu qadar uzoq vaqt kofirlar ustidan g‘olib kelib keldi,” deya so‘raydilar, shunda taqvodor shahar ahli shunday deydi: “agar Alloh payg‘ambari izdoshlari uchun madadga o‘z o‘ng qo‘lini cho‘zmaganida, shunday bo‘larmidi?”
Amir Abdullohiy (h. 1885–1887) davrida masjid kengaytirilgan. Italiya okkupatsiyasi (1936–1941) paytida masjidning sharq tomonidagi sahnga suv havzasi qoʻshilgan[4]. Masjid eng koʻp 1980-yillarda qayta taʼmirlanib, ikkinchi qavat qoʻshilgan[4].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Insoll, Timothy; Zekaria, Ahmed (2019). "The Mosques of Harar: An Archaeological and Historical Study". Journal of Islamic Archaeology (University of Exeter) 6 (1): 81–107. doi:10.1558/jia.39522. https://ore.exeter.ac.uk/repository/bitstream/handle/10871/39031/Harar%20Mosques.pdf?sequence=2&isAllowed=y.
- ↑ Harar Jugol (Ethiopia) No 1189 revised (Report). International Council on Monuments and Sites (ICOMOS). p. 28. https://whc.unesco.org/document/151989.
- ↑ Harris, William. The Highlands of Aethiopia In Three Volumes · Volume 1. Longman, Brown, Green and Longmans — 392-bet.
- ↑ 4,0 4,1 Chiari, Gian Paolo. A Comprehensive Guide to Harar and Surroundings. Addis Ababa, Ethiopia: Arada Books, 2015 — 128–129-bet. ISBN 978-99944-866-6-3.
Havolalar
Vikiomborda „Jom’e masjidi (Harar)“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
Manba xatosi: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found