Kontent qismiga oʻtish

Jomʼe masjid (Tbilisi)

Koordinatalari: 41°41′14″N 44°48′37″E / 41.68722°N 44.81028°E / 41.68722; 44.81028
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Jomʼe masjid
gruzincha: ქართული ტექსტი
Tasvir yaratishda xatolik:
Masjidning 2022-yildagi tasviri
Mamlakat  Gruziya
Shahar Tbilisi
Koordinatalar 41°41′14″N 44°48′37″E / 41.68722°N 44.81028°E / 41.68722; 44.81028
Yoʻnalishi sunniy va shia
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Neo gotik va Islom meʼmorchiligi
Meʼmor Giovanni Scudieri (1851)
Asoschi Zeynalabdin Tagʻiyev (1895)
Asosiy sana:
  • 18-asr (ilk qurilish)
  • 1851 (qayta qurish)
  • 1895 (hozirgi holati)
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Jomʼe masjid (gruzincha: ქართული ტექსტი) tarixiy Eski shahardagi yagona saqlanib qolgan masjid boʻlib, Gruziyaning Tbilisi shahrida joylashgan[1]. Narikalа qal’asi etagida, Botanikal koʻchasida joylashgan bu masjid, ham sunniy va ham shia musulmonlari tomonidan birgalikda foydalanilishi bilan diqqatga sazovor[2][3].

Tarixi

Musulmonlar Tbilisida 7-asrdagi arab bosqinidan beri yashab keladi va shahar bir paytlar bir nechta masjidlarga ega boʻlgan[4]. Dastlabki Juma masjidi 18-asr boshlarida usmonlilar tomonidan Narikalа qal’asi etagida qurilgan. U 1740-yillarda fors qoʻshinlari tomonidan vayron qilingan, soʻng 1846–1851-yillar oraligʻida italiyalik meʼmor Jovanni Skudieri tomonidan qayta tiklangan. 1895-yilda ozarbayjonlik xayriyachi Zeynalabdin Tagiyev mablagʻi hisobiga u hozirgi qizil gʻishtli koʻrinishida yana qayta qurilgan. Masjid 1998-yilda restavratsiya qilingan[5][6].

Meʼmorchiligi

Masjid qizil gʻishtdan qurilgan boʻlib, oʻzida neo-gotik va islom meʼmoriy elementlarini uygʻunlashtiradi. Uning devorlari boʻylab yoy shaklidagi derazalar joylashgan, shuningdek Botanikal koʻchasidan koʻrinib turadigan sakkiz qirrali minoraga ega. Tashqi va ichki qismi rang-barang mozaikalar bilan bezatilgan[5][7][8].

Diniy ahamiyati va jamoa hayotidagi oʻrni

Juma masjidi ham sunniy, ham shia musulmonlariga xizmat qiladi. Dastlab ikki oqim jamoasi parda bilan ajratilgan holda ibodat qilgan, 1996-yildan esa birgalikda namoz oʻqiy boshlashgan; shu bois bu masjid ikki mazhab bir xil namozxonada ibodat qiladigan kam sonli masjidlardan biri hisoblanadi[2]. Masjid, shuningdek, juma namozlari hamda Qurbon hayiti va Ramazon hayiti bayramlarini nishonlashning markaziy maskani boʻlib, bu yerga mahalliy ibodat qiluvchilar hamda sayyohlar tashrif buyuradi[2][9][10].

Masjid Eski Tbilisi hududidagi boshqa diniy obidalar — hammomlar, sinagogalar va cherkovlar — orasida joylashgan boʻlib, shaharni koʻp asrlik diniy xilma-xillik va bagʻrikenglik anʼanalarining yorqin namunasi sifatida namoyon etadi[11][12][13].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Embassy of the United Arab Emirates in Tbilisi Organizes Charity Project on the Occassion of Eid Al-Adha 2023“ (en-US). Georgia Today (2023-yil 4-iyul). Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Juma Mosque in Tbilisi“. Eurasia Travel.
  3. ↑ „Georgian PM wishes happy Ramadan Bayram to Muslims at Tbilisi's Juma Mosque“ (en-US). 1TV. Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  4. ↑ „This is a symbol of victory, kindness and love - Irakli Garibashvili wishes a Happy Kurban Bayram to muslims at Tbilisi's Juma Mosque“ (en). rustavi2.ge. Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Jumah Mosque in Tbilisi“. Advantour.
  6. ↑ „Georgian PM visits Tblisi Juma Mosque and congratulates Muslims“ (en-AU). www.azerbaycan24.com (2024-yil 10-aprel). Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  7. ↑ „Tbilisi, Georgia is One of the Best Places to Travel in 2023“. Money. Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  8. ↑ „Collective prayers held in mosques of Tbilisi and Batumi“. Caucasian Knot. Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  9. ↑ „Embassy of the United Arab Emirates in Tbilisi Organizes Charity Project on the Occasion of Eid Al-Adha 2022“ (en-US). Georgia Today (2022-yil 12-iyul). Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  10. ↑ „What not to miss in Tbilisi“ (en-GB). Bradt Guides (2018-yil 29-may). Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  11. ↑ Katy Gillett „Tbilisi's sole surviving mosque is a fascinating slice of Georgian history“. Condé Nast Traveller Middle East (2024-yil 18-mart).
  12. ↑ „Georgian Azerbaijanis call attention of official Tbilisi and international organizations to Armenia's provocations“ (en-US). Aze.Media (2022-yil 5-oktyabr). 2025-yil 2-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.
  13. ↑ „Haji Zeynalabdin Taghiyev's philanthropy in Tbilisi“. report.az. Qaraldi: 2025-yil 1-iyul.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jomʼe_masjid_(Tbilisi)&oldid=525042" dan olindi