Jilo togʻi
| Jilo togʻi | |
|---|---|
 Jilo togʻi | |
| Boshqa nomi | Reşko, Gelyaşin, Uludoruk |
| Joylashuvi | Yüksekova, Hakkâri viloyati, Turkiya |
| Koordinatalar | 37°30′N 43°58′E / 37.500°N 43.967°E |
| Togʻ tizmasi | Sharqiy Toros (Doğu Toroslar) |
| Eni | 30 km |
| Choʻqqisi | Uludoruk (Reşko) |
| Balandligi | 4 135 m |
Jilo togʻi (Cilo Dağı (turk tili); Çiyayê Cîlo (kurd tili); Ջողա լեռ (arman tili)) — Katta Ararat togʻidan (Büyük Ağrı Dağı; 5,137 m (16,854 ft)) keyin Turkiyadagi ikkinchi eng baland togʻdir. Uning Reşko, Gelyaşin yoki Uludoruk nomi bilan ham mashhur boʻlgan eng baland choʻqqisining balandligi 4,135 m (13,566 ft) ga teng. Togʻ Turkiyaning eng janubi-sharqiy qismida, Sharqiy Onadoʻli (East Anatolia) mintaqasidagi Hakkâri viloyatining Yüksekova tumanida, Sharqiy Toros (Tr.: «Doğu Toroslar») tizmasidagi Hakkâri togʻlarida (Hakkâri Dağları) joylashgan.[1][2]
Tavsifi
Qoyali Jilo massivi (massif) 30 km (19 mi) uzunlikka ega boʻlib, 2020-yilda tashkil etilgan Hakkâri Jilo-Sat togʻlari milliy bogʻining (Hakkari Cilo-Sat Mountains National Park) gʻarbiy qismini tashkil etadi.[3] Togʻlar oʻta notekis topografiya (topography), baland va oʻtkir choʻqqilar, keskir va tishli tizmali qoyalar, juda tik yoki baʼzan vertikal qoyatosh devorlari (asosan ohaktosh) hamda chuqur daralar bilan tavsiflanadi. Shuningdek, bu yerda global isish (global warming) natijasida soʻnggi oʻn yilliklarda hajmi kamayib borayotgan va chekinayotgan bir nechta muzliklar mavjud. Massivning ikkinchi (Turkiyaning uchinchi) eng baland choʻqqisi — Suppa Durek yoki Erinç Tepe (4,116 m (13,504 ft)) bevosita yaqinlikda (gʻarbdan 4 km (2.5 mi) masofada) joylashgan.
Togʻ va uning atrofi Turkiya armiyasi koʻp yillar davomida kurdlar bilan olib borgan urush tufayli taqiqlangan hudud (prohibited area) deb eʼlon qilingan edi. Faqat 2002-yilga kelibgina bir guruh alpinistlarga (mountaineers) Jilo togʻlariga qayta chiqishga ruxsat berildi.[4]
Yana qarang
Manbalar
- ↑ The New Encyclopaedia Britannica: Macropaedia. University of Michigan p. 920
- ↑ Brockhaus, Enzyklopädie in 30 Bänden, Vol. 28. Mannheim 2006, p. 117, s.v. Türkei.
- ↑ www.tuerkei-kultur-info.de
- ↑ „Hürriyet, 28. September 2002“. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 26-yanvar.