Jazoir lahjasi
Arab tilining Jazoir lahjasi (darij) arab tilining turlaridan biri boʻlib, Jazoirda va chet eldagi Jazoir diasporasi orasida keng tarqalgan. Shu bilan birga, yozma arab tili dariji boʻlgan ogʻzaki arab tilidan farq qiladi. Jazoir lahjasida berber tillarining tarkibiy qismlari, shuningdek, berber, turk, ispan va fransuz tillaridan olingan koʻplab soʻz birikmalari mavjud; shuningdek, boshqa shevalarda boʻlgani kabi, yozma tilning oxirlari tashlab yuboriladi. Bu dialekt rasmiy maqomga ega emas, lekin koʻpchilik jazoirliklar tomonidan qoʻllanadi. Jazoir arab tili turli shaharlarda har xil. Jazoir lahjasi ham Jazoir dariji tilidan bir qancha farqlarga ega.
Dialektlar
Jazoir arab tili ikkita genetik guruhga mansub bir nechta turli dialektlarni oʻz ichiga oladi: Hilolgacha va Hilol.
Hilol dialektlari
Hilol shevalari uch guruhga boʻlinadi:
- Sharqiy Hilol shevalari: Djelfa, Msila, Setif shaharlari atrofidagi baland tekisliklarda keng tarqalgan;
- Markaziy Hilol dialektlari: markaziy va janubiy Jazoir, Jazoir va Oran shahrining janubida;
- Makil shevalari: O‘ran shahrining g‘arbiy qismida keng tarqalgan;
Koinening zamonaviy shahar va milliy tillari Hilol dialektlariga asoslangan.
Hiloldan oldingi shevalar
Arab tilining Hilolgacha boʻlgan shevalari odatda uch turga boʻlinadi: shahar, „qishloq“ va yahudiy. Jazoirda Hilolgacha boʻlgan bir nechta lahjalar ham soʻzlashadi:
- Shahar dialektlari Jazoirning yirik shaharlarida keng tarqalgan boʻlib, ular ilgari Azemmur, Maskara kabi shaharlarda ham soʻzlashgan.
- Jijel shevasi Konstantin shahrining shimolidagi mintaqada keng tarqalgan, jumladan Kollo va Jijel.
- Rashkun, Tlemsen, Trara va Xunayn shaharlarida Traras-Msirdiya shevasi keng tarqalgan.
- Yahudiy-jazoir lahjasi — Jazoir yahudiylarining tili, ularning aksariyati Isroil davlati tuzilgandan keyin mamlakatni tark etgan.
Havolalar
 | Bu maqola birorta turkumga qoʻshilmagan. Iltimos, maqolaga aloqador turkumlar qoʻshib yordam qiling. (Aprel 2024) |