Kontent qismiga oʻtish

Janubiy Turkiston

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Janubiy Turkiston
janubiy turkiston afgʻoniston xaritasida
Janubiy Turkiston bayrogʻi

Janubiy Turkiston (forscha: ترکستان جنوبی‎‎; oʻzbekcha: جنوبی تورکستان; turkmancha: جنوبی ترکستان / Günorta Türkistan) yoki Afgʻon Turkistoni (forscha: ترکستان افغان‎‎/Torkistâne Afghân; oʻzbekcha: افغان ترکستانی; turkmancha: افغان ترکستانی / Owgan Türkistani) — hozirgi Afgʻonistonning ichiga toʻgʻri keladi. Markazi Balx boʻlgan va butun shimoliy Afgʻonistonni egallab olgan hudud. Afgʻonistonning 9 ta viloyatini qamrab olgan. U yerda asosan oʻzbeklar jami Afgʻoniston aholining 3%-10%tashkil qiladi, ammo aholini roʻyxatga olish ishonchsizligi doimiy migratsiya va koʻchishlar tufayli aniq raqamlarni aytish mushkul va bundan tashqari bu hududlarda turkmanlar, qirgʻizlar hazora turklari va tojik xalqlari yashaydi. Oʻzbeklar janubiy oʻzbek tilida gaplashadi va turkiy va islomiy anʼanalar taʼsirida madaniy urf-odatlarni saqlab qoladi . Koʻpchiliki sunniy musulmonlar boʻlib, diniy jihatdan ularni koʻpchilikni tashkil etuvchi pushtunlar va tojiklar bilan birlashtiradi, garchi ularning turkiy tili va madaniyati oʻziga xosligi turli jamoalarda turlicha boʻlsa ham. Ayniqsa, Kobul kabi shaharlarda til va shahar assimilyatsiyasi baʼzan bu farqlarni noaniqlashtiradi, chunki baʼzi oʻzbeklar dariy tilini qabul qilishadi yoki oʻzbek aholisi fors tilida soʻzlashuvchi aholiga singib ketadi.