Jalol al-Mulk Ali ibn Muhammad
| Jalol al-Mulk Ali ibn Muhammad | |
|---|---|
| Saltanat | 1072–1099 |
| Oʻtmishdoshi | Amin ad-Davla Abu Tolib al-Hasan ibn Ammor |
| Davomchisi | Faxr al-Mulk ibn Ammor |
| Vafoti | 1099 |
| Uy | Banu Ammor |
| Dini | shia islom |
Jalol al-Mulk Ali ibn Muhammad ibn Ammor (arabcha: جلال الملك علي بن محمد بن عمار) — Birinchi salib yurishi davrida Tripolining qozisi.
Ali urushdan koʻra ilm bilan koʻproq tanilgan Banu Ammor sulolasidan boʻlgan[1]. Sulola uning amakisi Amin ad-Davla Abu Tolib al-Hasan ibn Ammor tomonidan asos solingan boʻlib, u Tripolining qozisi sifatida taxminan 1065-yilda oʻzini Fotimiylar xalifaligidan mustaqil deb eʼlon qilgan edi[2]. Ali 1072-yilda amakisi vafotidan soʻng, akasi bilan qisqa vorislik kurashidan keyin, uni shahardan quvib chiqarib, Tripolida hokimiyat tepasiga keldi[2]. U Fotimiylarni saljuqiylarga qarshi qoʻyish orqali nozik mustaqilligini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi[1][2]. 1081-yilda u Jableh shahrini Bizantiya imperiyasidan tortib oldi[2].
Ali hukmronligi davrida Birinchi salib yurishi Levantga yetib keldi. Antioxiya qamalidan soʻng, salibchilar 1099-yil boshlarida Quddus tomon yoʻl ola boshladilar. Koʻp oʻtmay, Raymond IV ning lashkari Tripoliga yaqinlashdi. Oldinga siljiyotgan salibchilardan qoʻrqib, Ali ular bilan ittifoq tuzishga urindi.
Biroq Tripoli va uning atrofi farovon boʻlgani sababli, Raymond Tripolini ittifoqchidan koʻra oʻziga tobe qilishni istardi. U tez orada Arqa qamalini boshladi va shu bilan birga piletlik Raymond hamda Turenne vikonti Raymondni Ali tasarrufidagi Tartus ham bosib olishga daʼvat qildi va ular bunga erishdilar. 1099-yil 14-fevraldan 13-maygacha davom etgan Arqa qamali muvaffaqiyatsizlikka uchradi va nihoyat Raymond shaharning Tripoli qoʻlida qolishiga koʻndirildi[3]. Salibchilar Alining poytaxtiga yaqinlashar ekan, u oʻz xavfsizligini pul bilan sotib olishga urindi. U 300 nafar nasroniy asirni qaytarib berib, ularni 15 000 besant va 15 ot bilan qoplashni taklif qildi. Salibchilar 16-may kuni Tripoliga tegmagan holda joʻnab ketdilar. Ali uzoq davom etgan Tripoli qamalini koʻrishga ulgurmadi, uning oʻrniga akasi Faxr al-Mulk ibn Ammor oʻtirdi[2][4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Runciman 1951, s. 223.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Wiet 1960, s. 448.
- ↑ Runciman 1951, s. 227.
- ↑ Runciman 1951, s. 267.
Adabiyotlar
- Mallett, Alex (2014). "ʿAmmār, Banū (Syria)". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_24909. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_24909.
- Runciman, Steven. A History of the Crusades I: The First Crusade. Penguin Classics, 1951. ISBN 978-0-141-98550-3.
- Wiet, G. (1960). "ʿAmmār". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 448. OCLC 495469456. http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_0625.