Issiqlik texnikasi

Issiqlik texnikasi — issiqlik olish, taqsimlash, tashish, undan xoʻjalik va roʻzgʻorning turli tarmoqlarida foydalanish bilan shugʻullanadigan texnika tarmogʻi; yoqilgʻining kimyoviy energiyasini issiqlik, mexanik, elektr energiyasiga aylantirishning asosiy qonuniyatlarini, shuningdek, energetika qurilmalarida ishlatiladigan ish jismlarining xossalarini, I. t. qurilmalarining ishlash tarzini va ularni qurishni oʻrganish bilan shugʻullanadigan fan. Termodinamika, issiqlik uzatish, yonish nazariyalari I. t. ning nazariy asoslari hisoblanadi. I. t. da tabiiy organik yoqilgʻi asosiy issiqlik manbai boʻlib xizmat qiladi. Bulardan tashqari, yadro yoqilgʻisi, quyosh energiyasidan (qarang Geliotexnika, Geliokurilma ham foydalaniladi. Shuningdek, ikkilamchi issiqlik resurslaridan (mas, metallurgiya pechlarining gazlaridan), elektr energiyasini boshqa turdagi energiyaga aylantirish natijasida hosil boʻladigan issiqlikdan (qarang Joul-Lens qonuni) foydalaniladi. Issiklikdan foydalanish usuli boʻyicha I. t. ning asosiy yoʻnalishlari — issiqlikdan foydalanish va issiqlik energetikasiga boʻlinadi. Issiqlikdan foydalanishda issiqlik boshqa turdagi energiyaga aylantirilmay isteʼmol qilinadi; metallurgiya, kimyo, oziq-ovqat sanoatlarida, neftni qayta ishlashda va ishi issiqlikni keltirish hamda olib ketishga, jismlar orasida issiqlik almashinishiga asoslangan apparatlar, mashinalar va qurilmalar qoʻllaniladigan xoʻjalikning boshqa tarmoqlarda katta ahamiyatga ega. Issiqlik energetikasi issiqlikni mexanik energiyaga (issiqlik dvigatelya apuna), elektr energiyasiga (magnitogidrodinamik generatorlar, termoelektr generatorlarda) aylantirish bilan, shuningdek, hosil qilingan mexanik energiyani boshqa turdagi energiyaga aylantirish bilan bogʻliq. Issiqlik energiyasini mexanik energiyaga aylantiradigan qurilmalar bilan birga ishlatiladigan issiqlik-kuch qurilmalari stansiyalar deb ataladi (mas, kompressor stansiyasi, nasos stansiyasi, elektr stansiya va b.). Issiklikdan texnologik va maishiy maqsadlarda foydalanish turli isitish, issiqlik bilan taʼminlash tizimlari yordamida amalga oshiriladi. I. t. da sunʼiy sovuq hosil qilish texnikasi ham muhim oʻrin tutadi (qarang Sovitish texnikasi).