Kontent qismiga oʻtish

Isabel Casimiro

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Isabel Maria Cortesão Casimiro
Tavalludi 1955-yil 14-yanvar (1955-01-14) (71 yosh)
Fuqaroligi Mozambik
Taʼlimi Coimbra universiteti (Sotsiologiya doktori)
Kasbi Sotsiolog, professor, faol, siyosatchi
Faoliyat yillari 1980–hozirgacha
Unvoni Professor

Isabel Maria Cortesão Casimiro (1955-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — Mozambiklik taniqli sotsiolog, feminist, ayollar huquqlari faoli va sobiq siyosatchi. U Mozambikning Maputu shahridagi Eduardo Mondlane universiteti yonidagi Afrika tadqiqotlari markazi professori hisoblanadi[1]. Casimiro nafaqat Mozambikda, balki butun Afrika qitʼasida ijtimoiy fanlar rivojiga qoʻshgan hissasi bilan tanilgan.

Yoshligi va taʼlimi

Isabel Maria Casimiro 1955-yilda Mozambikning shimoli-sharqiy sohilidagi Nampula viloyatida joylashgan Iapala qishlogʻida tugʻilgan[2]. Uning otasi Iapala temir yoʻl vokzalida shifokor boʻlib ishlagan. Uning ota-onasi 1952-yilda Portugaliyadan Mozambikga koʻchib oʻtishgan edi. Bunga ularning noqonuniy deb eʼlon qilingan Portugaliya Kommunistik partiyasi aʼzolari boʻlganligi va amalda oʻsha paytdagi Portugaliya mustamlakasiga „surgun“ qilinganligi sabab boʻlgan[2] .

Casimiro Portugaliyadagi nufuzli Coimbra universitetida sotsiologiya fanlari doktori darajasini olgan. Shuningdek, u tarix va rivojlanish tadqiqotlari boʻyicha qoʻshimcha akademik tayyorgarlikdan oʻtgan[3] .

Akademik va siyosiy faoliyati

1980-yildan buyon Casimiro Eduardo Mondlane universitetida tadqiqotchi va sotsiologiya professori sifatida faoliyat yuritib kelmoqda. Uning ilmiy qiziqishlari doirasiga ayollar va inson huquqlari, feministik harakatlar, rivojlanish muammolari va demokratik ishtirok kiradi. U universitetning Rivojlanish va gender tadqiqotlari boʻlimini boshqaradi[1]. Koʻplab tadqiqotchilar uni Mozambikda gender tadqiqotlariga asos solgan yetakchi olimlardan biri deb hisoblashadi[4] .

Siyosiy sohada Casimiro 1995-yildan 1999-yilgacha Mozambik Ozodlik Fronti (FRELIMO) partiyasidan parlament aʼzosi boʻlib xizmat qilgan[5].

Jamiyatdagi faolligi

Casimiro „Fórum Mulher“ (Ayollar forumi) va „Janubiy Afrikada ayollar va qonun“ (WLSA) tadqiqot jamgʻarmasining asoschilaridan biridir[6]. U 2006-yildan 2015-yilgacha Fórum Mulher prezidenti lavozimida ishlagan.

Uning faoliyati xalqaro miqyosda ham eʼtirof etilgan. Casimiro 2018-yildan 2023-yilgacha shtab-kvartirasi Senegalning Dakar shahrida joylashgan Afrika ijtimoiy fanlar tadqiqotlarini rivojlantirish kengashi (CODESRIA) prezidenti boʻlib ishlagan[7].

Tanlangan asarlari

  • Casimiro, Isabel Maria Cortesão, and Catarina Casimiro Trindade. "Mozambican Feminisms: Between the Local and the Global." In Transnational Feminist Itineraries: Situating Theory and Activist Practice, edited by Ashwini Tambe and Millie Thayer. Durham: Duke University Press, 2021.ISBN 9781478014430
  • A Ciência ao Serviço do Desenvolvimento? Experiências de países africanos falantes de língua oficial portuguesa (2015), edited with Teresa Cruz e Silva.ISBN 9782869786097
  • Casimiro, Isabel Maria Cortesão. "Peace on Earth, War at Home": Feminism and Women's Organizations in Mozambique. Maputo: PROMEDIA, 2004; republished Recife, Brazil: Universidade Federal de Pernambuco, 2014.
  • Casimiro, Isabel Maria Cortesão, Amélia Neves de Souto, Josina Nhantumbo, and Augusta Maíta. Women's Economic Empowerment, Associative Movement and Access to Local Development Funds. Maputo: Kapicua, 2010.
  • Tripp, Aili Mari; Casimiro, Isabel; Kwesiga, Joy; Mungwa, Alice (2009). African Women's Movements: Changing Political Landscapes. Cambridge: Cambridge University Press.ISBN 9780511800351

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Isabel Maria Alçadra Padez Cortesao Casimiro / CODESRIA“. www.codesria.org. 2021-yil 18-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 10-noyabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 „isabel“. www.universitadelledonne.it. Qaraldi: 2017-yil 10-noyabr.
  3. ↑ „Isabel Maria Alçada Padez Cortesão Casimiro“. CODESRIA. Qaraldi: 2025-yil 18-dekabr.
  4. ↑ Gasparetto, Vera Fátima (2020). "O campo dos estudos de gênero em Moçambique/África". Revista Estudos Feministas 28 (1). doi:10.1590/1806-9584-2020v28n168326. https://www.scielo.br/j/ref/a/CK9Py5ZfXVLxk3ZTTqdVzzd/. Qaraldi: 18 December 2025. Isabel Casimiro]]
  5. ↑ Casimiro, Isabel Maria Cortesão „Criminalization of feminist activists and social movements in Mozambique“. www.vidc.org. 2019-yil 30-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 10-noyabr.
  6. ↑ „Isabel Casimiro“. University of Cape Town News (2020-yil 23-iyun). Qaraldi: 2025-yil 18-dekabr.
  7. ↑ „The Executive Committee“. CODESRIA. Qaraldi: 2025-yil 18-dekabr.