Kontent qismiga oʻtish

Irina Leushina

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Irina Leushina
Ірына Леўшына
Tavalludi 1965-yil 29-noyabr (1965-11-29) (60 yosh)
Belorussiya SSR, Sovet Ittifoqi
Fuqaroligi Belarus
Kasbi Jurnalist
Faoliyat yillari 1992 — hozirgacha
Jinoiy maqomi Ozod qilingan

Irina Alehauna Leushina (belaruscha: Ірына Алегаўна Леўшына; 1965-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — belarus jurnalisti. Mustaqil axborot agentligi BelaPANning bosh muharriri va direktori boʻlgan. 2018-yilda „Yil jurnalisti“ deb eʼtirof etilgan. 2021—2024-yillar oraligʻida „ekstremistik tashkilot“ni boshqarganlik aybi bilan qamoqqa olingan.

Hayoti

Leushina turmushga chiqib, farzandli boʻlishidan avval universitetda jurnalistika yoʻnalishida tahsil olgan. U „Schastlivy sluchay“ va „Respublika“ gazetalarida yarim stavkada ishlagan, biroq farzandi borligi sababli toʻliq stavkali ish topishda qiynalgan. 1992-yilda u BelaPAN agentligida yangiliklar muharriri sifatida ish boshlagan. 2018-yilda agentlik asoschisi Ales Lipaining vafotidan soʻng Leushina BelaPAN direktori boʻlgan[1].

2018-yil 8-avgust kuni Leushina rasmiy davlat axborot agentligi BelTAdan materiallarni oʻgʻirlashda ayblanib, 48 soatga ushlangan 15 nafar jurnalist orasida bor edi. Buning oqibatida 7000 BYNgacha boʻlgan moliyaviy zarar yetkazilgani iddao qilingan. Leushinaning kompyuteri musodara qilingan va uyi tintuv qilingan[2][3]. Leushina va boshqalarning hibsga olinishi xalqaro tashkilotlar, jumladan, Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti, Yevropa Ittifoqi, Yevropa Kengashi hamda Chegara bilmas muxbirlar tomonidan qoralangan[4][5]. Oʻsha oyning oxirrogʻida Leushinaga Belarusdan chiqib ketish taqiqlandi. 2018-yil noyabrda Marina Zolotovadan tashqari barcha jurnalistlarga qoʻyilgan ayblovlar bekor qilindi, biroq ularga 12 000 BYN miqdorida zararni qoplash va 735 BYN miqdorida jarima toʻlash belgilangan[6]. 2018-yil 30-noyabr kuni Leushina inson huquqlari sohasidagi yutuqlar uchun beriladigan Milliy mukofot tomonidan „Yil jurnalisti“ deb eʼlon qilindi. U bu mukofotni Tatyana Karavyankova va Alyaksandr Tamkovich bilan birga inson huquqlariga oid yangiliklarning jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolib ketmasligini taʼminlagani uchun qoʻlga kiritgan[7][8][9].

2021-yil 18-avgust kuni militsiya xodimlari BelaPAN ofislariga reyd uyushtirib, uning serverlarini olib qoʻydi va saytini blokladi hamda Leushina va yana bir necha xodimni „noroziliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash“ hamda „jamoat tartibini qoʻpol ravishda buzadigan harakatlarni tashkil etish va ularda faol ishtirok etish“ ayblovi bilan hibsga oldi[10][11]. 19-avgust kuni Leushina va hibsga olingan boshqa BelaPAN xodimlari 10 ta inson huquqlari tashkiloti, jumladan, Viasna, Belarus jurnalistlar uyushmasi, Belorussiya Xelsinski qo‘mitasi, Belarus PEN Markazi va Pravavaya initsyyatyva tomonidan eʼlon qilingan qoʻshma bayonotda siyosiy mahbuslar deb tan olindi[12][13].

2021-yil noyabrda Belarus KGBsi BelaPANNi ekstremistik tashkilot deb eʼlon qildi. Leushina ustidan sud 2022-yil 6-iyunda boshlandi, unga qoʻyilgan ayblov „ekstremistik tashkilotni tuzish va tashkil etish“ sifatida qayta tasniflandi[14]. 2022-yil 6-oktyabrda Minsk viloyat sudi uni 4 yilga ozodlikdan mahrum etish va 26 500 BYN miqdorida jarimaga hukm qildi. Keyingi apellyatsiyalar Oliy sud tomonidan 2022-yil 6-oktyabr va 2023-yil 6-yanvarda rad etildi[15][16][17]. Ichki ishlar vazirligi Leushinani ekstremistik faoliyatga aloqador Belarus fuqarolari roʻyxatiga kiritdi.

Leushina Gomeldagi 4-sonli ayollar qamoqxonasida jazo oʻtadi. U jazosining 3 yil, 3 oy-u 3 haftasini oʻtagach, 2024-yil 7-dekabr kuni ozodlikka chiqarildi[18].

Manbalar

  1. ↑ „Ирина Левшина: Моя мечта — уважать руководство моей страны“ (ru). Reformation (2019-yil 12-dekabr). 2021-yil 1-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  2. ↑ Shestakov, Ignat. „Не тот товар: почему в кражу белорусских новостей сложно поверить“ (ru). Izvestia (2018-yil 12-avgust). 2025-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  3. ↑ „Dziennikarze wolnych mediów i korespondent Deutsche Welle oskarżeni w sprawie Biełty“ (pl). Belsat (2018-yil 11-sentyabr). 2019-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  4. ↑ „OSCE Representative concerned over measures against independent media outlets in Belarus, calls on authorities to release detained journalists“ (en). OSCE (2018-yil 8-avgust). Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  5. ↑ „Białoruś: Zatrzymani dziennikarze już na wolności“ (pl). Rzeczpospolita (2018-yil 10-avgust). 2018-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  6. ↑ „Ірына Леўшына: «Справа БЕЛТА» магла проста разваліцца ў судзе“ (be). Novy Chas (2018-yil 30-noyabr). 2020-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  7. ↑ Prus, Justyna. „Białoruś: Dziennikarka Iryna Leuszyna z nagrodą obrońców praw człowieka“ (pl). Gazeta Prawna (2018-yil 10-dekabr). 2021-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  8. ↑ „Наш зямляк можа стаць Журналістам года. Вядомы шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў“ (be). Rehijanalnaja Hazieta (2018-yil 3-dekabr). 2021-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  9. ↑ „Вызначаны шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў“ (be). Polskaye Radyyo (2018-yil 30-noyabr). 2021-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  10. ↑ „Lukaschenkos Regime geht gegen unabhängige Nachrichtenagentur vor“ (de). Der Spiegel (2021-yil 18-avgust). 2023-yil 4-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  11. ↑ „Praca redakcji BiełaPAN sparaliżowana po rewizji białoruskich służb. Agencja będzie kontynuować pracę z zagranicy“ (pl). TVN24 (2021-yil 19-avgust). 2025-yil 29-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  12. ↑ „Заява аб прызнанні трох супрацоўнікаў "БелаПАН" палітычнымі зняволенымі“ (be). Viasna (2021-yil 19-avgust). 2021-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  13. ↑ „Зняволеныя супрацоўнікі «БелаПАН» прызнаныя палітвязнямі“ (be). Novy Chas (2021-yil 19-avgust). 2021-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  14. ↑ „Суд па справе "БелаПАН": у чым абвінавачваюць чатырох палітвязняў“ (be). Viasna (2022-yil 6-iyun). 2025-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  15. ↑ „Вярхоўны суд пакінуў прысуды абвінавачаным па «справе БелаПАН»“ (be). Novy Chas (2023-yil 6-yanvar). 2026-yil 11-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  16. ↑ „Białoruski sąd skazuje niezależnych dziennikarzy nawet na 14 lat więzienia“ (pl). Bankier (2021-yil 6-oktyabr). 2022-yil 12-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  17. ↑ „Białoruś: Dziennikarze niezależnej agencji informacyjnej z wyrokami od 4 do 14 lat więzienia“ (pl). WNP (2022-yil 6-oktyabr). 2025-yil 27-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart.
  18. ↑ „BelaPAN editor-in-chief Iryna Leushyna released from prison“ (en). Belarusian Association of Journalists (2024-yil 10-dekabr). 2025-yil 17-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 4-mart. 


"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Irina_Leushina&oldid=509008" dan olindi