Kontent qismiga oʻtish

Iplikçi masjidi

Koordinatalari: 37°52′19″N 32°29′48″E / 37.87194°N 32.49667°E / 37.87194; 32.49667
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Iplikçi masjidi
turkcha: Iplikçi Camii
Iplikçi masjidi
Mamlakat  Turkiya
Hudud Konya (viloyat)
Shahar Konya
Koordinatalar 37°52′19″N 32°29′48″E / 37.87194°N 32.49667°E / 37.87194; 32.49667
Yoʻnalishi sunniy
Binokorlik sanasi 1201–1202-yillar
Holati amaldagi

Iplikçi masjidi (turkcha: Iplikçi Camii), Abulfazl masjidi nomi bilan ham tanilgan – Saljuqiylar hukmronligi davrida milodiy 1201–1202-yillarda (hijriy 598) Turkiyaning Konya shahri, Alouddin tepaligining sharqiy qismida qurilgan islomiy jome masjid[1].

Tarixi

Milodiy 1201–1202-yillarda (hijriy 598) shu yaqin atrofda yashovchilarning juma namozini ado etishlari uchun qurilgan boʻlib, Koʻniya sultonligi XIII asrda qabul qilingan masjid qurish rejasining dastlabki namunalaridan biri hisoblanadi[2]. Bino, shuningdek, Onadoʻlida Saljuqiylar davrida gʻishtdan qurilgan ikkita masjiddan biri hamdir[3].

Inshoot dastlab uni qurgan shaxs – tabrizlik Abulfazl Abduljabbor sharafiga nomlangan, keyinchalik masjidga iplikçi Najibuddin Ayozning nomi berilgan[4]. Iplikçi soʻzi turkchada ip tanlovchi, ip oluvchi yoki yigiruvchi degan maʼnolarni anglatadi[5].

Masjid eshigidagi yozuvga koʻra, bino 1333-yilning aprel oyi boshida (hijriy 733) Masudzoda Hoji Abubakir tomonidan yanada kengaytirilgan. 1584-yilda yonib ketgan va savdogar Hoji Amrulloh tomonidan qayta taʼmirlangan. Masjid qayta-qayta tiklangan boʻlsa-da, uning ilk meʼmoriy elementlari (jumladan, XIII asrga oid mehrob izlari), ustav hujjati va oʻrta asr manbalaridagi eslatmalar uning tarixiy ahamiyatga ega ekanligini taʼkidlaydi[6].

Hozirgi mehrob XIX asr meʼmorchiligi barokko uslubida bezatilgan, biroq uning ostidagi polda Saljuqiylar davriga oid asl mehrob qoldiqlari saqlanib qolgan. Bu qoldiqlar Onadoʻlidagi eng qadimgi Saljuqiylar meʼmorchilik sanʼati namunasi hisoblanadi[7].

Bino 1945-yilda Muzeylar boshqarmasi tomonidan restavratsiya qilingan va hozirgi koʻrinishga keltirilgan. 1960-yilning fevral oyida masjid sifatida qayta ochilgunga qadar 1951-yilda Konya muzeyining Klassik asarlar boʻlimi sifatida foydalanishga topshirilgan[8].

Meʼmorchiligi

Masjidning rejasi taxminan 30 x 40 metr oʻlachamga ega[9].

Masjidning markaziy qismida joylashgan asosiy darvozasidan mehrobga qadar boʻlgan uchta gumbazi oval shaklga ega boʻlib, Saljuqiylar davridagi noyob meʼmoriy namunalardan biri hisoblanadi[10].

Taxminan 1900-yilga oid fotosuratlarda masjidning oʻsha vaqtda ham gumbazli tomga va kalta, yoʻgʻon minoraga ega boʻlganligini koʻrish mumkin. Bu esa keyingi davrda uning fasad devorlari va minorasining sezilarli darajada balandlashtirilganligini koʻrsatadi[11].

Galereya

  • Rear view
    Orqa tarafi koʻrinishi
  • Interior view
    Ichki koʻrinishi
  • View of the mihrab
    Mehrob koʻrinishiMas
  • Front lit up at night
    Masjidning old tomoni, kechasi yoritilgan holda koʻrinishi
Vikiomborda „Iplikçi masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  2. ↑ Aygör, E.. Konya city center immovable cultural and natural heritage inventory (tr). Konya B.Ş.B., 2010. 
  3. ↑ Kustepe, A.. Analysis of the historical pattern of Mevlana Street and its Change in the process (Masters thesis) (tr). Konya: Selçuk University, 2011. 
  4. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  5. ↑ "Definition: iplikçi". Tureng Turkish–English dictionary. https://tureng.com/en/turkish-english/iplik%C3%A7i. Qaraldi: 24 November 2021. 
  6. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  7. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  8. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  9. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  10. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 
  11. ↑ Mulâyim, Selçuk (2012). "Iplikçi Camii" (tr). Islam Ansiklopedisi. 22. Istanbul: Turkish Diyanet Foundation. 373–375 b. https://islamansiklopedisi.org.tr/iplikci-camii. 

Adabiyotlar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Iplikçi_masjidi&oldid=508399" dan olindi