Ilyos ibn Mudar
| Ilyos ibn Mudar arabcha: إلياس بن مضر | |
|---|---|
 Adnondan pagʻambar Muhammad va arab qabilalari (jumladan, Quraysh) nasl-nasabini koʻrsatuvchi shajara | |
| Tavalludi |
Ilyos ibn Mudar ibn Nizor ibn Maʼad ibn Adnon |
| Mashhur ishlari |
|
| Turmush oʻrtogʻi | Xindif |
| Bolalari | Mudrika, Tabixa va Qamʼa |
| Otasi | Mudar ibn Nizor |
| Onasi | Rabob |
| Qarindoshlari | Qays (aka yoki ukasi) |
Ilyos ibn Mudar (arabcha: إلياس بن مضر), shuningdek, al-Yas deb ham yoziladi, islomdan avvalgi davrda yashagan arab qabilasi boshligʻi, islom payg‘ambari Muhammadning ajdodi. Khindifiy qabilalar, jumladan, Quraysh qabilasining ajdodi hisoblanadi. Islomdan avvalgi Arabistondagu tavhid tarafdorlarining ilk namoyandalaridan biri boʻlgan va Hijoz ustidan hukmronligi davrida butlarga sigʻinishni tugatishga qaratilgan diniy islohotlarni amalga oshirgan.
Tarjimai holi
Tavalludi
Uning toʻliq ismi Ilyos ibn Mudar ibn Nizor ibn Maʼad ibn Adnon boʻlgan[1]. Asl ismi al-Yas shaklida ham keltirilgan[2].
Oilasi
Ilyos Mudar ibn Nizorning oʻgʻli boʻlib, uning Qays Aylonga ismli akasi (yoki ukasi) boʻlgan. Qays Aylon Qays qabilalar ittifoqining ajdodi hisoblanadi. Onasi esa Rabob ismli arab ayoli boʻlgan.
Ilyosning xotini Xindif deb atalgan. Uning Amir, Amr va Umayr ismli oʻgʻillari boʻlib, keyinchalik ularning ismlari mos ravishda Mudrika, Tabixa va Qamʼaga oʻzgartirilgan[3][4]. Ilyos oʻgʻli Mudrika orqali Banu Huzayl qabilasining ajdodiga aylangan[5].
Hukmronligi
Ilyos ibn Mudar otasidan keyin Makka hukmdori boʻlgan. Hukmronligi davrida Ilyos Kaʼbani obod saqlabm unga qarab turgan. Shuningdek, u Kaʼba hududia tuya soʻyish odatini ham birinchi boʻlib boshlab bergan[6]. Ilyos Maqom Ibrohimni qayta topib, uni taʼmirlagan va Kaʼbaning bir burchagiga joylashtirgan[7].
Ilyos ibn Mudar keksalik chogʻida sil kasalligiga chalinib vafot etgan. U ushbu kasallikdan oʻlim topgani qayd etilgan birinchi arab boʻlgan[8].
Diniy islohotlari
Ilyos ibn Mudar islomdan avvalgi Arabistonda mavjud boʻlgan koʻpxudolik eʼtiqodiga zid boʻlgan yakkaxudolik diniy qarashlariga amal qilgan. Shu bois u butlarga sigʻinishni ochiqchasiga qoralagan. Uning bu qarashi dastlab xalq orasida turlicha munosabatlarga sabab boʻlgan boʻlsa-da, oxir-oqibat ular Ilyosning fikrini maʼqullab, koʻpxudolikdan voz kechishda unga ergashganlar. Ilyosning islohotlari natijasida Islomdan avvalgi Arabistonda yakkaxudolik eʼtiqodining rivojlangan davri yuzaga kelgan va bu holat Amr ibn Luhay hokimiyatga kelguniga qadar davom etgan[6]. Ilyosning nabirasi Khuzayma ibn Mudrika arablar milodiy VII asrd islom dini paydo boʻlguniga qadar sigʻinib kelingan Hubal butini birinchi boʻlib oʻrnatgan[9].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Mubarakpuri, Saifur Rahman. The Sealed Nectar: Biography of the Noble Prophet. Dar-us-Salam Publications, 2008. ISBN 978-9960899558.
- ↑ al-Munajjid, Shaykh Salih „The Lineage of Prophet Muhammad: Question 289868“. Islam Question & Answer.
- ↑ Ibn Ishaq; Guillaume. The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat. London: Oxford University Press, 1955 — 35-bet. ISBN 0195778286. „How 'Amir became Mudrikah“
- ↑ Ibn Kathir. The life of the prophet Muh̜ammad: a translation of Al-Sīra al-Nabawiyya. Virginia: Center for Muslim Contribution to Civilization, 1998. ISBN 9781873938294.
- ↑ Ibn Abd Rabbih. Kitāb al-ʿIqd al-Farīd. Morocco: Maktaba At-Ta'lif At-Taryama Wa'l Nasar, 1937.
- ↑ 6,0 6,1 al-Askari, Abu Hilal. al-Awāʿil, 1st (Arabic), Tanta, Egypt: Dar Al Bashir — 55-bet.
- ↑ al-Halabi. Seerat-e-Halabiyya (Urdu). Deoband, India: Idara-e-Qasmiya.
- ↑ Shihāb al-Dīn al-Nuwayrī (1923–1927). Nihāyat al-arab fī funūn al-adab. Cairo: al-Muʿassasa al-Miṣriyya al-ʿĀmma lil-Taʾlīf wa-l-Tarjama wa-l-Ṭibāʿa wa-l-Nashr.
- ↑ N.A. Faris (1952). "The Book Of Idols: Being A Translation From The Arabic Of The Kitāb al-Asnām By Hishām Ibn Al-Kalbi". Princeton Oriental Studies (New Jersey: Princeton University Press) 14: 23. https://books.google.com/books?id=G4HXAAAAMAAJ.