Ijtimoiy marketing
Ijtimoiy marketing ham insonlar, ham butun jamiyat hayotini yaxshilash uchun marketing turidir[1].
Ijtimoiy marketing ko'pincha, atrof-muhit, tibbiyot , xayriya va boshqalar kabi masalalarga tegishlidir. Ijtimoiy marketing aholining muayyan tarkiblariga diqqatni jamlash va samarali xizmat ko'rsatish imkonini beradi.
Ijtimoiy marketing atamasi, shuningdek, brendni targ'ib qilish, brendni mashhurligini qilish, uning ba'zi ijtimoiy qiymati bilan bog'liq bo'lgan kompaniyalar ishiga ham tegishli.
Ijtimoiy marketing tushunchasi
Bu atama birinchi marta 1971-yilda, ijtimoiy marketing nazariyotchilaridan biri Filipp Kotler kompaniyaning barqaror rivojlanishi uchun ijtimoiy marketingdan foydalanish zarurligini asoslab berganida paydo bo'lgan[2]. Bir qator maqolalarida Filipp Kotler avval Sidni Levi, keyinchalik esa Jerald Zaltman bilan marketingni boshqarish doirasini sezilarli darajada kengaytirdi[3].
Uning soʻzida kommunikativ omil hal qiluvchi ahamiyatga ega: "Ijtimoiy marketing - bu odamlarni tushunish va ular bilan yangi gʻoyalarni o'zlashtirishga xizmat qiladigan tarzda muloqot qilish. Ularning pozitsiyasini o'zgartirish sizni o'z xatti-harakatlaringizni o'zgartirishga majbur qiladi, bu esa siz ishtirok etayotgan ijtimoiy muammoni hal qilishga ta'sir qiladi".
F.Kotlerning nufuzi ta'sirida rossiyalik tadqiqotchi E.P.Golubkov ijtimoiy marketingni "jamiyatning ayrim qatlamlari tomonidan ma'lum ijtimoiy g'oyalar, harakatlar yoki amaliy harakatlarni targʻib etish darajasini oshirishga qaratilgan ijtimoiy marketingni ishlab chiqish, amalga oshirish va nazorat qilishdan iborat bo'lgan marketing turi" deb tushunadi.
Tarixi
Urushdan keyingi yillarda tovar va xizmatlarga talab nihoyatda yuqori edi. Biroq, 1950-yillarning boshlarida, biznes vakillari shunchaki mahsulotni yaratish va uni bozorga chiqarish yetarli emasligini ta'kidlashni boshladilar. Asosiy ehtiyojlar uchun ehtiyoj asta-sekin pasaydi. Odamlarga ushbu turdagi mahsulotlar va xizmatlar kerak edi. Ishlab chiqarish kompaniyalari talabning pasayishiga javob berishdi. Iste'mol bozorining alohida guruhlarini o'rganish boshlandi. Bu bizga odamlarning o'sha paytdagi yoki hatto yaqinda paydo bo'ladigan ehtiyojlarini yaxshiroq tushunishga imkon berdi.
Odamlarga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qilish, ularning umidlari va qiziqishlarini o'rganish orqali kompaniya o'z mijozlarining barcha ehtiyojlarini ancha samarali qondirishi mumkinligi ayon bo'ldi. Mijozlarning qoniqish darajasi qanchalik yuqori bo'lsa, sotish hajmi va natijada foyda ham shunchalik yuqori bo'ladi.
Marketing g'oyasi ishlab chiqarish , sotish va xizmat ko'rsatishning barcha sohalarini egallay boshladi. Farmatsevtika va sog'liqni saqlash sanoati ham bundan mustasno emas. Aynan ular orqali 60-yillarning oxirlarida jamiyatda marketing barqaror bo'lishi, notijorat va xayriya tashkilotlari uchun qimmatli auditoriya bo'lishi mumkinligini tushundi.
Manbalar
- ↑ Burksiene, V.; Dvorak, J.; Duda, M. Mobil hukumatni amalga oshirish uchun yuqori oqimdagi ijtimoiy marketing. Jamiyatlar 2019, 9, 54. 2020-yil 3-mayda foydalanilgan. Arxivlangan 2020-yil 13-fevral
- ↑ Olivye Serrat. Ijtimoiy marketingning kelajagi (inglizcha) // Bilim yechimlari: tashkilot samaradorligini oshirish uchun vositalar, usullar va yondashuvlar / Olivier Serrat. - Singapur: Springer, 2017. - P. 119-128 . - ISBN 978-981-10-0983-9 . — doi : 10.1007/978-981-10-0983-9_17 ..
- ↑ Olivye, Serrat (2017). „Bilim yechimlari: tashkilot samaradorligini oshirish uchun vositalar, usullar va yondashuvlar / Olivier Serrat- Singapur: Springer, 2017“. Ijtimoiy marketingning kelajagi. P. 119-128-bet. doi:doi : 10.1007/978-981-10-0983-9_17. PMID 978-981-10-0983-9 ISBN 978-981-10-0983-9. 2013-07-11da asl nusxadan arxivlandi.
{{cite magazine}}:|page=has extra text (yordam); Check|doi=value (yordam); Check|pmid=value (yordam)