Ibrohim ibn al-Mudabbir
| Ibrohim ibn al-MudabbirIbrohim ibn al-Mudabbir | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Vafoti | 892/893 |
| Kasbi | Shoir, moliyaviy maʼmur |
| Mashhur ishlari | Boshqaruv risolasi, „al-Azra fi mavazin al-balagʻa va adavat al-kitaba“ |
Abu Isʼhoq (yoki Abu Yusr) Ibrohim ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn al-Mudabbir (arabcha: أبو الحسن أحمد بن محمد بن عبدالله بن المدبّر; odatda shunchaki Ibrohim ibn al-Mudabbir nomi bilan tanilgan) — Abbosiy xalifaligining yuqori martabali saroy amaldori va moliyaviy maʼmuri.
Tarjimai hol
Ibrohim va uning akasi, Abul-Hasan Ahmad ehtimol fors boʻlgan. Ikkalasi ham adab ahllari orasida eʼtiborli shaxslar boʻlib, Samarradagi Abbosiylar saroyida yuqori mavqega koʻtarilganlar[1].
Ibrohim xalifa al-Mutavakkil (847–861-yillarda hukmronlik qilgan) ning bazm hamrohlaridan biri sifatida mashhurlikka erishdi. Xalifaning marhamati natijasida u eng muhim saroy amaldorlaridan biriga aylandi. Uning akasi Ahmad ham oʻsha paytda eng qudratli mansabdorlardan biri edi. Vazir Ubaydulloh ibn Xoqon ikki aka-ukadan xavotir olib, 854/5-yilda ikkalasining ham mansabdan tushirilishi va qamoqqa tashlanishiga sababchi boʻldi[1]. Akasidan farqli oʻlaroq, u qamoqda bir necha yil qoldi; qachon ozod etilgani nomaʼlum, soʻng Ahvozda soliq yigʻuvchi etib tayinlangan. U yerda ishlagan davrida Zanj qoʻzgʻolonchilari tomonidan asir olinadi. Ular uni Basraga olib borib, u yerda qamoqqa tashlagan, biroq u qamoqxona devorini buzib qochishga muvaffaq boʻldi[1].
882-yilda u xalifa al-Mu’tamid (870–892-yillarda hukmronlik qilgan) bilan birga Ahmad ibn Tulun huzuriga qochib oʻtish urinishida hamroh boʻldi va qisqa muddatga uning vaziri etib tayinlandi[1]. 892/893-yilda vafot etgan paytida u xalifaning shaxsiy mulklari devon boshligʻi edi[1].
al-Mudabbir ehtimol maʼmuriyat haqida al-Azra fi mavazin al-balagʻa va adavat al-kitaba nomli risolaning muallifi boʻlgan. U haqidagi latifalar, shuningdek, uning bir nechta sheʼrlari, jumladan mashhur qoʻshiqchi qiz Aribga bagʻishlanganlari ham turli oʻrta asr toʻplamlarida saqlanib qolgan[1].
Manbalar
Adabiyotlar
- Gottschalk, H. L. (1986). "Ibn al-Mudabbir". Islom ensiklopediyasi, yangi nashr, III-jild: H–Iram. Leiden va Nyu-York: BRILL. 879–880 b. ISBN 90-04-08118-6. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-al-mudabbir-SIM_3298.