Ibn ash-Shajariy
Ibn ash-Shajariy | |
|---|---|
إبن الشجري | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | taxminan 1058 |
| Vafoti |
taxminan 1148 |
| Era | Islomiy oltin davri |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Filologiya, grammatika, leksikografiya |
| Mashhur ish(lar)i | Kitob al-Amaliy (كتاب الأمالي); ‘Diktovkalar kitobi’ |
Diya ad-Din Abu as-Saʼodat Hibatulloh ibn Aliy (arabcha: ضياء الدين أبوالسعادات هبة الله بن علي) (hijriy 450–542-yillar) (taxminan 1058–1148-yillar) oddiygina Ibn ash-Shajariy (إبن الشجري) nomi bilan mashhur boʻlgan arab grammatikachisi, filologi va shoiri[1]. Oʻzining islomgacha boʻlgan arab adabiyoti borasidagi bilimlari uchun keng eʼtirof etilgan[2].
Biografiyasi
Ibn ash-Shajariy 1058-yilda hijriy taqvimning shavvol oyida[2] Bagʻdod shahrida tugʻilgan. Oʻsha yili shahar qisqa muddatga Fotimiy xalifaligi qoʻshinlari qoʻliga oʻtgan, keyinroq esa yana Saljuqiylar tomonidan egallab olingan edi. U Ali ibn Abi Tolib avlodidan edi. Shu sababli u ash-Sharif al-Hasaniy al-Alaviy taxallusi bilan ham tanilgan. as-Suyutiy oʻzining Tuhfat al-adib kitobida Ibn ash-Shajariyning batafsil nasabnomasi keltiradi[1]. Ibn Xallikonning yozishicha, Ibn ash-Shajariy Bagʻdodda Abu Muammar ibn Tabatabo qoʻl ostida filologiya va sheʼriyatni oʻrgangan[2][3]. U umrining koʻp qismini Bagʻdodning gʻarbiy qismida joylashgan al-Karkh tumanida oʻtkazgan. Otasidan keyin u bu yerda Alaviylar boshligʻi – naqib lavozimiga tayinlangan[2]. Umrining soʻnggi yillarida Bagʻdodda adabiyot oʻqitishga oʻzini bagʻishladi va adabiy asarlari bilan bir qatorda biroz sheʼrlar ham bitdi[3]. Shogirdlari orasida keyinchalik ilmi bilan mashhur boʻlgan Abu al-Barakot al-Anbariy, Ibn Xashshob al-Bagʻdodiy va at-Toj al-Kindiy kabilar bor edi[2]. Grammatik va leksikografiyaga oid bir qancha asarlar unga nisbat beriladi, ulardan eng mashhuri Kitob al-Amaliy (كتاب الأمالي; Diktantlar kitobi) dir. Ibn ash-Shajariy 1148-yil 18-fevral, payshanba kuni Bagʻdodda vafot etgan[3].
Asarlari
- Kitob al-Amaliy (كتاب الأمالي; Diktovkalar kitobi)
- Ibn Jinniyning „Jumal“iga sharh
- „Tasrif al-Mulukiy“ga sharh
- Hamasa
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Weipert, Reinhard (2020-05-01). "Ibn al-Shajarī" (en). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ibn-al-shajari-COM_32239.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Krenkow, F. (1926). "Ibn Ash-Shajari". Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland 58 (1): 96–100. doi:10.1017/S0035869X0005560X. ISSN 0035-869X. https://www.jstor.org/stable/25220901.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Khallikan, Ibn. Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, 3 (en). Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland, 1868.