Ibn as-Sumna
| Ibn as-Sumna | |
|---|---|
| Tavalludi | Siracusa |
| Vafoti |
1062-yil 5-mart Entella |
| Qoʻmondonlik qilgan | Siracusa va Enna qoʻmondon |
Muhammad ibn Ibrohim, Ibn as-Sumna nomi bilan tanilgan (arabcha: محمد بن إبراهيم، ابن الثمنـة) – 11-asr arab qoʻmondoni.
Biografiya
Ehtimol, asl kelib chiqishi Siracusadan boʻlib, u shahardagi arab-sitsiliyalik zodagonlar tabaqasiga mansub edi. Sitsiliya amirligi parchalanib ketayotgan davrda u oroldagi eng qudratli qoʻmondon edi[1].
Taxminan 1050-yilda Sitsiliyadagi turli qoʻmondonlar oʻrtasidagi fuqarolar urushi paytida u Kataniya qoʻmondoni Ibn al-Maklatiy ustidan gʻalaba qozonib, uni jangda oʻldirdi. Keyinchalik u Ibn al-Maklatiyning bevasiga uylanib, shu yoʻl bilan Kataniya shahrini oʻz nazoratiga oldi.
U qayniukasi Ibn al-Havvas (Kastrojovanni hukmdori) bilan toʻnash keldi. Ushbu shaharga hujum qilishga urindi, biroq Ibn al-Havvas qoʻmondonlik qilgan qoʻshinlar jangda gʻalaba qozonishdi
1061-yil fevral oyi oxirida u Miletoga Rujer I bilan uchrashish uchun yoʻl oldi va u bilan sadoqat qasamyodi qilib, normanlarga Sitsiliyadagi musulmonlarga qarshi kurashda yordam berishga vaʼda berdi hamda oʻgʻillaridan birini garov sifatida topshirdi.
Normanlarning birinchi urinishlari muvaffaqiyatsiz tugadi va Ibn as-Sumna chekinib, Kataniyada mudofaaga oʻtishga majbur boʻldi. Biroq bir necha oy oʻtgach, Robert Gisgard boshchiligidagi normanlar Messinani egallab oldi va Ibn as-Sumna qoʻshinlari bilan kuchlarini birlashtirgan holda bir oy davom etgan Kastrojovanni qamali ortidan Ibn al-Havvasni tor-mor qildi.
Keyingi yili, 1062-yilda Ibn as-Sumna norman jangchilari bilan birga Entella yaqiniga yetib keldi, biroq uni tinchlik muzokaralari bahonasida oʻziga chorlab, uning xiyonatidan oʻch olish maqsadida tuzoq qurib kutib olgan sitsiliyalik arab shaharliklar guruhi tomonidan oʻldirildi[2].
Manbalar
Manbalar
- M. Amari – Storia dei Musulmani di Sicilia vol. 3, I edizione – Florence, Le Monnier, 1868.
- V. Di Giovanni – Cronache Siciliane dei secoli XIII. XIV. XV – Bologna, Romagnoli, 1865.
- L. Gatto – Sicilia medievale: eventi e personaggi di unʼisola che ha rappresentato nei secoli dell’età di mezzo il crocevia tra Occidente, Oriente bizantino e mondo arabo – Rome, Newton Compton, 1992.
- L. Natoli, A. Rigoli – Storie e leggende di Sicilia vol. 1 – Palermo, Flaccovio, 1982.
- „Ibn as-Sumna“ maqolasi (U. Rizzitano). in: Islom ensiklopediyasi