Ibn al-Vazir
Ibn al-Vazir | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | Miloddan avvalgi 775/1373-yilda tug‘ilgan |
| Vafoti | Milodiy 840/1436-yilda vafot etgan |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Zaydiya |
| Yurisprudensiya | Mustaqil |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Hadis |
| Mashhur ish(lar)i | Tanqih al-anzar |
Muhammad ibn Ibrohim ibn al-Vazir (840/1436) – Zaydiya hadis olimi. Shia jafari maktabini rad etgan va keyinchalik paygʻambar sunnatini hadislar orqali tushunilganini keng himoya qilgan. Eʼtiqodi tarixiy va ilmiy munozaralarga sabab boʻlgan, ammo keyinchalik islom dinining sunniylik yoʻnalishini qabul qilgan[1]. Damaris Wilmersning fikriga koʻra, Ibn al-Vazirning aynan qaysi yoʻnalishga eʼtiqod qilganligi keng muhokama qilingan. Damaris shunday yozgan: „Ibn al-Vazir haqidagi koʻplab tadqiqotlarning umumiy jihati shundaki, u ilohiyot yoki huquqiy maʼnoda yoki ikkalasida ham zaydiy olimimi yoki yoʻqligini aniqlashga urinishdir. Yoki Ibn al-Vazirning individual pozitsiyalarini mavjud tafakkur maktablaridan biri bilan bogʻlashdir. Buni Ibn al-Vazirning zamondoshlari, keyinchalik Zaydiy olimlarining avlodlari, shuningdek, soʻnggi musulmon va Gʻarb olimlari allaqachon amalga oshirgan. Al-Harbi tomonidan aynan shu mavzuda yozilgan dissertatsiya ham bu harakatning yorqin namunasi hisoblanadi. Baʼzilar, masalan, Izzan yoki al-Akva, Ibn al-Vazir Zaydiyaning markaziy xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan deb daʼvo qilishsa, Haykel kabi boshqa olimlar Ibn al-Vazir maktabni butunlay tark etib, boshqa, yaʼni sunniylik belgisini olgan anʼanaviy maktabga eʼtiqod qila boshlagan, degan xulosaga kelishgan“[2].
Ibn al-Vazirning asarlari orasida Ibn al-Salohning „Tanqih al-anzar“ nomli Muqaddimasi haqida sharh ham bor[3].
Asarlari
Ibn al-Vazir koʻplab asarlar yozgan, shu jumladan:
- al-ʿAwasim wa al-Qawassim fi al-Dhab ʿan Sunnat ʾAbi Qasim.
- al-Burhan al-Qatiʿ fi ʾItbat al-Saniʿ wa Jamiʿ ma Jaʾat bihi al-Charaʾiʿ.
- Īthār al-Ḥaqq ʿala al-Khalq.
- al-Rawd al-Bassim fi al-Dhab ʿan Sunnat ʾAbi Qasim.
Manbalar
- ↑ Qadhī, Yāsir. مقالات الجهم بن صفوان و اثرها في الفرق الإسلامية. Dār Adwā al-Salaf, November 12, 2005 — 913-bet.
- ↑ Wilmers, Damaris. Beyond Schools: Muḥammad b. Ibrāhīm al-Wazīr’s (d. 840/1436) Epistemology of Ambiguity. Leiden: Brill, 2018 — 9-bet. ISBN 978-90-04-37835-3.
- ↑ A.C. Brown, Jonathan. The Canonization of al-Bukhārī and Muslim: The Formation and Function of the Sunnī Ḥadīth Canon. Brill Publishers, 2007 — 314-bet. ISBN 978-9004158399.