Ibn al-Mujavir
| Ibn al-Mujavir | |
|---|---|
| أبو الفتح جمال الدين يوسف بن يعقوب ابن محمد | |
| Tavalludi | taxminan 1205-yil |
| Vafoti | 1292-yil |
| Kasbi | Geograf, sayyoh, tadbirkor |
| Izohlar | |
|
Tarix al-Mustansir | |
Abu al-Fath Jamoliddin Yusuf ibn Yaʼqub ibn Muhammad (arabcha: أبو الفتح جمال الدين يوسف بن يعقوب ابن محمد), koʻproq Ibn al-Mujavir (c. 1205–1292) nomi bilan tanilgan, sayyoh va tadbirkor boʻlgan. U oʻzining safar xotiralari Tarix al-Mustabṣir yoki Tarix al-Mustansir (Ziyrak kuzatuvchining solnomasi) bilan mashhur boʻlib, unda janubiy Arabiston yarim orolining shaharlari, savdosi, mahalliy sulolalari va ijtimoiy urf-odatlari tasvirlangan. Ushbu solnoma Arabiston yarim orolining janubiy hududlari va Sokotra orolining XIII asr boshlaridagi iqtisodiy tarixi va ommaviy hayoti uchun muhim manba hisoblanadi[1].
U Makkadan janubga qarab Qizil dengiz boʻylab va Arabiston yarim orolining janubiy sohili boʻylab Fors koʻrfazigacha sayohat qilgan. Oʻsha davrda oʻrta asrlardagi ravnaqining boshlanish bosqichida boʻlgan Adan shahrida, Ayyubiylar hukmronligi ostida, u port faoliyatini kuzatib, uning boshqaruvi, soliqlari, bozorlari, urf-odatlari, pul birligi, oʻlchov va tarozilar haqida maʼlumot bergan. SOʻngra uning yoʻli Arabistonning janubiy sohili boʻylab davom etib, u yerda u Adan koʻrfazining Hindiston bilan tarixiy aloqalarini tasvirlab, hind eposi Ramayanani moslashtirgan[2].
Ibn al-Mujavir xalqning turmush tarzi: binolari, kiyimi, dehqonchiligi, taomi va tarixini tasvirlagan. Shuningdek, u ularning odob-axloqi, rivoyatlari va afsonalariga ham eʼtibor bergan[3]. U Madagaskar, Sharqiy Afrika boʻyi, Adan va Fors koʻrfazi porti boʻlmish Siraf oʻrtasidagi dengiz aloqalarini taʼriflagan[4]. U shaharlarga Balxiy maktabi uslubida xarita tuzgan[5].
Manbalar
- ↑ „Tâ'rîkh al-mustabṣir - Chronicle of an observer.“. uk.drouot.com. 2023-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-yanvar.
- ↑ Menon, G ShreeKumar „Ibn Al Mujawir's Hanuman Tunnel“. Mangalore Today (2018-yil 7-avgust). Qaraldi: 2023-yil 23-yanvar.
- ↑ Reese, Scott Steven. Imperial Muslims: Islam, community and authority in the Indian Ocean, 1839-1937, Edinburgh, 2018 — 17–24-bet. ISBN 978-0-7486-9766-3. OCLC 1028048593.
- ↑ Tolmacheva, Marina (1980). "On the Arab System of Nautical Orientation". Arabica (Brill) 27 (2): 180–192. doi:10.1163/157005880X00051.
- ↑ Tim Mackintosh-Smith (January–April 2009), „Review article: Ibn al-Mujawir“, Bibliotheca Orientalis (book review), LXVI-jild, № 1–2, qaraldi: 2023-01-20
. Reviewed work: Oscar Löfgren's. A Traveller in Thirteenth-Century Arabia: Ibn al-Mujawir's Tarikh al-Mustabsir G. Rex Smith: . Ashgate Publishing Ltd, 2008. ISBN 978-0904180-91-6.
Adabiyotlar
- G. Rex Smith, A Traveller in Thirteenth-Century Arabia / Ibn al-Mujawir’s Tarikh al-Mustabsir, 2022, ISBN 9781032293240.
- Shohla Baxtiari, Ibn al-Mujavirning Tarix al-Mustabṣir asaridagi nazariy yondashuvi, Tehron, 2020.