Ibn al-Hajj al-Abdariy
Muhammad Ibn al-Hajj al-Abdariy محمد إبن الحاج العبدري | |
|---|---|
| Unvoni | Ibn al-Haj |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | milodiy 1250–1256 |
| Vafoti |
1336 |
| Qarafa | |
| Dini | Islom |
| Yurisprudensiya | Molikiylik |
| Mashhur ish(lar)i | al-Madxal |
| Education | al-Qaraviyyin |
Muhammad ibn al-Hajj al-Abdariy al-Fosiy (yoki Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad Abu Abdulloh ibn al-Hajj al-Abdariy al-Malikiy al-Fosiy; arabcha: إبن الحاج العبدري الفاسي)[2], shunchaki Ibn al-Haj yoki Ibn al-Hajj nomlari bilan ham tanilgan, Magʻriblik malikiy olimi va ilohiyotshunos yozuvchidir. Asli kelib chiqishi zamonaviy Marokash hududidagi Fos shahridan boʻlib, umrining oxirini Misrda oʻtkazgan va u yerda 1336-yilda vafot etgan. U asosan „Al-Madxal“ nomli kitobi bilan mashhur boʻlgan.
Hayoti
Ibn al-Hajj turli shahar va viloyatlardagi yuksak martabali ulamolardan taʼlim olgan, jumladan, Tunis, Al-Qayravon, Iskandariya, Qohira, shuningdek, Madinai Munavvara va Makakai Mukarramada tahsil olgan[3].
Ibn al-Hajj al-Abdariy Madxal ash-Sharo ash-Sharif ʻala al-Mazohib (Mazhablar boʻyicha islomiy fiqhga kirish) asarini yozgan. Kitob 4 jildda, har biri 300 dan ortiq yirik sahifadan iborat holda nashr qilingan. U juda koʻp turli mavzularni yoritadi[4]. Birinchi jildda muallif 22 bob kiritgan boʻlib, ularning har birida amaliyot islom taʼlimotidan chetga chiqqan bir masala yoritiladi. U mazkur amaliyotni sinchiklab koʻrib chiqadi va ergashish lozim boʻlgan toʻgʻri yoʻlni koʻrsatadi. Shunday qilib, niyat, ilm talab qilish, namoz, masjidning taʼlim maskani sifatidagi oʻrni, uyda namoz oʻqish, ilmiy munozara paytida ulamolarning xulqi va hokazolarga doir boblar keltiriladi. Ikkinchi jild 62 bobdan iborat boʻlib, unda ham xuddi shuncha masala koʻriladi, jumladan, Paygʻambarimizning tavalludlari, Madinaning maqomi, talabalar rioya etishi lozim boʻlgan odoblar, ayollarning oʻzini tutishi va boshqalar. Butun kitob shu tarzda yozilgan boʻlib, boblari va masalalarini joylashtirishda biron maxsus tartib ipi koʻzga tashlanmaydi. U odatdagidek fiqh kitobi emas, taʼlim va uning usullari haqidagi asar ham emas, hadis yoki Qurʼon tafsiri kitobi ham emas, ammo ularning barchasidan bir oz boʻlsa-da, oʻz ichiga oladi[5]. Uning qarashlari Gʻazzoliyning Ihyo ʻUlum ad-Din asaridan kuchli taʼsirlangan[6]. U umrining katta qismini Tunis va Misrda oʻtkazgan hamda maʼlum muddat Fesdagi Al-Qaraviyyin universitetida dars bergan. U Qarofa (Misr) qabristoniga dafn etilgan.
Uning boshqa bir shaxs — sayohatlari haqida asarlar yozgan Muhammad al-Abdari al-Hihiy (toʻliq ismi: Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Ali ibn Ahmad ibn Masʼud ibn Hajj al-Abdari al-Hihiy, taxminan 1289-yillarda faol boʻlgan) bilan adashtirilmasligi kerak. Mazkur muallif „Marokash safar“i (Ar-Rihla al-Magribiyya) deb nomlangan, 1289-yilda Makka safariga oid safar xotiralarining egasidir.
Manbalar
- ↑ Abdellah Guenoun. ذكريات مشاهير المغرب — 440-bet.
- ↑ A descriptive list of Arabic manuscripts on medicine and science at the … By A. Z. Iskandar [1] p.23; second paragraph
- ↑ „Scholar of renown: Ibn Al-Hajj Al-Abdari“ (2002-yil 15-iyul).
- ↑ Mohammed Abu Abdallah Ibn al-Hajj al-Abdari. author on medicine and alchemy (Al-Madkhal), See: A. Z. Iskandar, A Descriptive List of Arabic Manuscripts on Medicine, Brill, 1984, p. 37
- ↑ „Scholar of renown: Ibn Al-Hajj Al-Abdari“ (2002-yil 15-iyul).
- ↑ Perspectives : revue trimestrielle d’éducation comparée (Paris, UNESCO : Bureau international d’éducation), vol. XXIII, n° 3-4, 1993, p. 531-555. (influence)
 | Islom shaxsiyati haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |