Kontent qismiga oʻtish

Ibn Zurayq al-Bagʻdodiy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Abu al-Hasan Ali Abu Abdulloh ibn Zurayq al-Bag‘dodiy (arabcha: أبو الحسن علي أبو عبد الله بن زريق البغدادي‎‎; hijriy 420-yil/milodiy 1029-yil) — al-Andalusda faol bo‘lgan iroqlik shoir[1].

Bag‘dodda tug‘ilgan Ibn Zurayq Abbosiylar xalifaligida ulg‘aygan. Uning yoshligi haqida ma'lumot kam, biroq u she’riy iste’dodi bilan tanilgan[2]. Iqtisodiy qiyinchiliklarga duch kelgan Ibn Zurayq yaxshiroq imkoniyatlar izlab al-Andalusga ketgan, she’riy ijodi orqali farovonlikka erishishni ko‘zgan[3]. Milodiy 1029-yil atrofida noma’lum kasallikdan vafot etgan. Rivoyatlarga ko‘ra, uning jasadi bilan birga faqat bitta she’r topilgan.[manba kerak]

Ibn Zurayq she’riyati muhabbat, sog‘inch, hamda insoniy holat mavzularini aks ettiradi. Uning misralari nafisligi, teranligi va hissiy ta’sirchanligi bilan ajralib turgan bo‘lib, zamondoshlari va keyingi avlod shoirlari tomonidan e’tirof etilgan[4]. Ibn Zurayq she’riyati vafotidan ancha keyin ham o‘quvchilarga ta’sir etishda davom etdi. Uning Qasida al-Andalusiyya asari Ibn Hazm tomonidan “agar yod olinsa, mukammal nafislikka erishish vositasi” sifatida maqtalgan[5]. She’riyatidan misol sifatida Bag‘dod haqidagi qisqa madh — “Bag‘dod ahli” keltiriladi:

Bag‘dodga teng keladiganini topish uchun uzoq safar qildim,
va uning ahli — bu ish umidsizlikdan keyingi (ikkinchi) mashg‘ulot bo‘ldi.
Voy, men uchun Bag‘dod — butun dunyoning o‘zi,
uning ahli esa — yagona chinakam odamlardir[6].

Bahraynlik muallif Ahmad al-Dosari Ibn Zurayq hayotiga asoslangan tarixiy roman yozgan bo‘lib, u Ibn Zurayq al-Baghdadi: A Passenger of Time deb nomlanadi.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Kennedy, Hugh N.. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century (en). Longman, 1986. ISBN 978-0-582-49313-1. 
  2. ↑ Ibn Khallikan's Biographical Dictionary Translated from the Arabic by Bn. Mac Guckin De Slane: Paris Oriental Translation Fund of Great Britain and Northern Ireland, 1843 (en), 1843. 
  3. ↑ Aziz, Aqil. "History of the Arabs From the Earliest Times to the Present by Philip K. Hitti". Philip K Hitti. 
  4. ↑ Sells, Michael Anthony. Early Islamic Mysticism: Sufi, Qurʼan, Miraj, Poetic and Theological Writings (en). Paulist Press, 1996. ISBN 978-0-8091-3619-3. 
  5. ↑ Florian Sobieroj, Variance in Arabic Manuscripts: Arabic Didactic Poems from the Eleventh to the Seventeenth Centuries—Analysis of Textual Variance and Its Control in the Manuscripts (De Gruyter, 2016), pp. 107–125, contains a full analysis of this poem.
  6. ↑ Reuven Snir (ed.), Baghdad: The City in Verse (Harvard University Press, 2013), p. 139. The love poem "Moon over Baghdad" is on pp. 137–138.