Ibn Umayl

Muhammad ibn Umayl at-Tamimiy (arabcha: محمد بن أميل التميمي; lotin tilida Senior Zadis nomi bilan ham tanilgan) — tax. 900-yildan taxminan 960-yilgacha yashagan ilk musulmon alkimyogar.
Uning hayoti haqida juda kam narsa maʼlum[2]. Vatikan kutubxonasi katalogida uning islomiy Ispaniyaga aloqadorligini koʻrsatuvchi al-Andalusiy nisbasi qayd etilgan bir qoʻlyozma mavjud[3], biroq uning asarlari u asosan Misrda yashab ijod qilganidan dalolat beradi. Ibn Umayl Shimoliy Afrika va Iroqqa ham borgan[4][5]. introvert hayot turmush tarzini kechirgan koʻrinadi va buni oʻz qoʻloyzmalarida boshqalarga ham tavsiya qilgan[6][7]. Uning yozuvlaridagi Alkimyoviy pechni Misr ibodatxonalari bilan taqqoslash, uning bir muddat Alkimyoning sobiq markazi boʻlgan Axmimda yashagan boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. Shuningdek, u Misrda yashagan alkimyogarlar — panopolislik Zosimos va Zunnun al-Misriylardan iqtibos keltiradi[7].:XIV
Keyingi Yevropa adabiyotida ibn Umayl bir qator nomlar bilan tanilgan: uning shayx unvoni lotin tiliga tarjimada 'senior’ga aylangan, sharafli unvon as-sadik fonetik tarzda 'Zadis' sifatida berilgan[8] va 'ibn Umail' esa notoʻgʻri tarjima natijasida 'filius Hamuel', 'ben Hamuel' yoki 'Hamuelis’ga aylangan.
Manbalar
- ↑ Abt, Theodor. Book of the Explanation of the Symbols. Kitāb Hal ar-Rumūz. Psychological commentary by Theodor, Corpus Alchemicum Arabicum (CALA) IB. Zurich: Living Human Heritage Publications, 2009. ISBN 978-3952260883.
- ↑ Holmyard, E.J.. Alchemy, reprint, New York: Dover, 1990. ISBN 0486262987.
- ↑ Paul Kraus: Jâbir ibn Haiyân, Cairo, IFAO, 1942–3, p. 299.
- ↑ Starr, Peter: Towards a Context for Ibn Umayl, Known to Chaucer as the Alchemist Senior. Retrieved 2024-05-06
- ↑ Turāb ʿAlī, M.; Stapleton, H. E.; Hidāyat Ḥusain, M. (1933). "Three Arabic Treatises on Alchemy by Muḥammad bin Umail (10th century A.D.)". Memoirs of the Asiatic Society of Bengal 12 (1): 1–213. OCLC 29062383. Archived from the original on 2024-12-07. https://web.archive.org/web/20241207045746/https://southasiacommons.net/artifacts/2340984/memoirs-of-the-asiatic-society-of-bengal/3125825/. Qaraldi: 2026-04-29.Ibn Umayl]] This seminal work was reprinted in facsimile in 2002 as Ibn Umayl (fl. c. 912). Texts and Studies (Collection "Natural Science in Islam" (Wayback Machine saytida 2011-05-27 sanasida arxivlangan), vols. nº 55-75 (Wayback Machine saytida 2010-06-13 sanasida arxivlangan)). Ed. F. Sezgin. ISBN 3-8298-7081-7. Published by Institut für Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften (Wayback Machine saytida 2011-05-27 sanasida arxivlangan), University of Frankfurt, Westendstrasse 89, D-60325 Frankfurt am Main.
- ↑ Ibn Umayl, Mohammad. Ad-Durra an-naqīya Ms No. 1410. Hyderabad: Asaf. lib.. fol. 2f.
- ↑ 7,0 7,1 Abt, Theodor; Madelung, Wilferd; Hofmeier, Thomas. Book of the Explanation of the Symbols. Kitāb Ḥall ar-Rumūz by Muḥammad ibn Umail, Corpus Alchemicum Arabicum (CALA) I. Zurich: Living Human Heritage Publications, 2003. p. XIII.
- ↑ Julius Ruska, Senior Zadith = Ibn Umail. Orientalistische Literaturzeitung 31, 1928, pp. 665-666.
Havolalar
- Chaucer ismlar lugʻati 1988, Jacqueline de Weever, Garland Publishing
- (fransuzcha) Bibliotheca Chemicaga sharh 86-bandda.
- Millesima, Julia „ibn Umail—Senior Zadith, Tabula Chimica'ga kirish“. Alchemy Key Concepts & the Art of Fire. Ancient Authors & Hidden Evidence. Labyrinth Designers (2011). Qaraldi: 2013-yil 29-avgust.
- Arab tilida. „Muhammad bin Umail (milodiy X asr) ning alkimyo haqidagi uchta arab risolasi: MATNLAR NASHRI“, Memoirs of the Asiatic Society of Bengal 12-jildda, 1933-yil.