Ibn Bayhas al-Kilobiy

Ibn Bayhas al-Kilobiy ; أبن بيهس
Damashq va Bilod ash-Shom hokimi
	Mansab davri; 813 – 823/25
Oʻtmishdoshi	Sulaymon ibn Abdulloh
Vorisi	Abdulloh ibn Tohir; Maʼyuf ibn Yahyo al-Hamdoniy yoki Sadaqa ibn Usmon al-Murriy;
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi	Shom, Abbosiylar xalifaligi
Vafoti	820-yillar ; al-Iroq, Abbosiylar xalifaligi
Munosabatlari	Bayhas ibn Zumayl (bobosi); Yahyo ibn Solih (akasi);
Otasi	Solih ibn Bayhas al-Kilobiy

Muhammad ibn Solih ibn Bayhas al-Kilobiy, asosan, Ibn Bayhas nomi bilan mashhur (arabcha: أبن بيهس‎‎) Abbosiylar davrida Damashq hokimi boʻlgan (taxminan 813-yil sentyabrdan 824/825-yilgacha). Qays qabilalari ittifoqining yetakchisi sifatida Damashq atrofidagi hududlarda Yamaniy raqiblariga qarshi kurash olib borgan. Ibn Bayhas rahbarligida Umaviylar xalifaligini tiklashga daʼvogar boʻlgan bir qator nomzodlar, jumladan, Abu al-Umaytir as-Sufyoniy, Maslama ibn Yaʼqub al-Marvoniy va Saʼid ibn Xolid al-Usmoniy magʻlubiyatga uchratilgan. Bu gʻalabalar 750-yilda Abbosiylar tomonidan agʻdarilgan Umaviylar sulolasining Suriyadagi jiddiy qarshiliklariga barham bergan. Garchi Muhammad ibn Solih xalifa al-Maʼmun tarafdori boʻlgan boʻlsa-da, Suriya noibi Abdulloh ibn Tohir ibn al-Husayn uni raqib sifatida koʻrgan va taxminan 824/825-yillarda lavozimidan chetlatgan. Oradan ikki yil oʻtgach, Ibn Bayhas Iroqqa olib ketilgan va oʻsha yerda vafot etgan.

Oilasi

Ibn Bayhas Solih ibn Bayhosning oʻgʻli boʻlib, Solih 800-yilda Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashid tomonidan Konstantinopoldagi Vizantiya imperatori Irenening huzuriga abbosiy asirlarini ozod qilish boʻyicha muzokaralar olib borish maqsadida yuborilgan^[1]. Solihning akasi Kardam esa Umaviylar davrida Ummon viloyatining hokimi boʻlgan. Ularning otasi Bayhas ibn Zumayl Damashqdagi Banu Kilob qabilasining zodagonlaridan boʻlgan. U Umaviy xalifasi al-Volid II ning muhrdori sifatida xizmat qilgan va 743-yilda xalifaning oʻldirilishiga guvoh boʻlgan. Bu voqea Uchinchi musulmon fuqarolar urushining boshlanishiga sabab boʻlgan^[2].

Adabiyotlar

Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.
Madelung, Wilferd (2000). "Abūʾl ʿAmayṭar the Sufyānī". Jerusalem Studies in Arabic and Islam 24: 327–343. https://books.google.com/books?id=AI5tAAAAMAAJ.
Cobb, Paul M.. White Banners: Contention in 'Abbasid Syria, 750–880. SUNY Press, 2001. ISBN 978-0-7914-4880-9.

[FOOTNOTEMadelung2000-1] Madelung 2000.

[FOOTNOTECrone1980-2] Crone 1980.

[1]

[2]