Ibn Abu Shaybah
Imom Abu Bakr Ibn Abu Shayba امام أبو بكر ابن أبي شيبة | |
|---|---|
| Unvoni | Imom |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | hijriy 159-yil (milodiy 775-yil) |
| Vafoti | hijriy 235-yil (milodiy 849-yil) |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Sunniy[1] |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Hadis ilmi |
| Mashhur ish(lar)i | Ibn Abu Shaybaning Musannafi |
| Kasbi | muhaddis, Hadis toʻplovchi, ulamosi |
Ibn Abu Shaybah yoki Imom Abu Bakr Ibn Abu Shaybah yoki Abu Bakr Abdulloh ibn Muhammad Ibn Abu Shaybah Ibrohim ibn Usmon al-Absiy al-Kufiy (Arab tili: امام أبو بكر عبد الله بن محمد بن أبي شيبة إبراهيم بن عثمان العبسي الكوفي; hijriy 159-yil – 235-yil / milodiy 775–849-yil) — hadis bo‘yicha faqih va olim. Ibn Abu Shaybaning Musannafi nomi bilan mashhur bo‘lgan musannaf asarni yozgan; u tarixdagi ikkinchi eng yirik hadis to‘plami hamda ushbu janrdagi eng qadimgi bizgacha yetib kelgan asarlardan biridir[3]. Ahmad ibn Hanbal, Ali ibn al-Madini va Yahyo ibn Maʼin bilan bir qatorda, Ibn Abu Shayba ko‘plab musulmon hadis mutaxassislari tomonidan bu sohadagi eng muhim to‘rt muallifdan biri deb eʼtirof etilgan[4].
Hayoti
U hijriy 159-yilda Iroqning Kufa shahrida tug‘ilgan. U Ibn Abu Shaybaning Musannafi, Al-Musnad va boshqa shu kabi katta hajmli asarlar muallifi bo‘lgan. U Sufyon ibn ‘Uyayna, Abdulloh ibn al-Muborak va Abdurahmon ibn Mahdiy kabi ishonchli va eʼtiborli imomlardan iborat katta guruh olimlardan hadis tinglagan. Imom Ahmad ibn Hanbal va uning o‘g‘li Abdulloh undan rivoyat qilgan; u mashhur imomlarning ustozlari jumlasidandir: Al-Buxoriy, Muslim, Abu Dovud va Ibn Moja.
Abu Ubayd al-Qosim ibn Salom shunday degan: “Hadisning yetakchi olimlari to‘rt kishi: halol va harom masalalarida eng bilimdoni Ahmad ibn Hanbal. Hadislarni sanab chiqish va ularni to‘g‘ri kontekstga qo‘yishda eng mohir Ali ibn al-Madiniy. Kitob yozishda eng ustasi Ibn Abu Shayba. Qaysi hadis sahih, qaysi biri zaif ekanini eng yaxshi biladigani esa Yahyo ibn Maʼin”. U yana shuni qo‘shgan: “(Hadis) ilmi oxir-oqibat to‘rt (kishiga) borib taqaladi: Abu Bakr Ibn Abu Shayba, Ahmad ibn Hanbal, Yahyo ibn Maʼin va Ali ibn al-Madiniy. Shunday ekan, Abu Bakr (Ibn Abu Shayba) ularning ichida uni (yaʼni hadisni) bayon qilishda eng yaxshisidir. Ahmad ularning orasida undagi fiqh jihatidan eng kuchlisidir. Yahyo ularning orasida uni jamlash va to‘plashda eng yaxshisidir. Ali esa ularning orasida undagi eng bilimdonidir.” Al-‘Ijliy shunday degan: “U ishonchli va hofiz”. Al-Xatib al-Bag‘dodiy shunday degan: “U rivoyatida aniq (mutqin) edi, ko‘p hadislarga yod (hofiz) edi va ko‘p asarlar yaratdi (muksir). U Al-Musnad’, ‘Al-Ahkom’ va ‘At-Tafsir’ kitoblarini yozgan.” Al-Hofiz az-Zahabiy uni shunday ta’riflagan: “Ulug‘ va noyob hofiz, hamda (rivoyatda) ishonchli zot”.
Ibn Abu Shaybah 76 yoshida (hijriy 235-yilda) vafot etgan[5].
Asarlar
Quyida Bayrut (Livan) da nashr etilgan hamda Maktabah ash-Shomilahda mavjud bo‘lgan Imom Ibn Abu Shaybaning asarlari bo‘yicha muhokamaning qisqacha bayoni keltiriladi[6].
- Ibn Abu Shaybaning Musannafi
- Ibn Abu Shaybaning Musnadi
- Ibn Abu Shaybaning “Adab”i
Manbalar
- ↑ Dhahabi, Imam. Siyar 'Alam al-Nubala [ed. Shu'ayb al-Arnaut] — 558-bet.
- ↑ A. Kevin Reinhart, Ritual Action and Practical Action: The Incomprehensibility of Muslim Devotional Action. Taken from Islamic Law in Theory: Studies on Jurisprudence in Honor of Bernard Weiss, pg. 68. Eds. Kevin Reinhart and Robert Gleave. Leiden: Brill Publishers, 2014. ISBN 9789004265196
- ↑ A. Kevin Reinhart, Ritual Action and Practical Action: The Incomprehensibility of Muslim Devotional Action. Taken from Islamic Law in Theory: Studies on Jurisprudence in Honor of Bernard Weiss, pg. 68. Eds. Kevin Reinhart and Robert Gleave. Leiden: Brill Publishers, 2014. ISBN 9789004265196
- ↑ Ibn al-Jawzi, The Life of Ibn Hanbal, pg. 45. Trns. Michael Cooperson. New York: New York University Press, 2016. ISBN 9781479805303
- ↑ „Imam Abu Bakr Ibn Abee Shaybah (235H)“. Qaraldi: 2019-yil 25-aprel.
- ↑ „Imam Abu Bakr Ibn Abee Shaybah“. Qaraldi: 2019-yil 25-aprel.