Ibn Abdulmalik al-Marrakushiy
| Ibn Abd al-malik al-Murrakushiy | |
|---|---|
| بن عبد الملك المراكشي | |
| Tavalludi |
5 July 1237 |
| Vafoti |
September 1303 Yangi Tilimsan (Mansurah), Marinidlar sultonligi |
| Kasbi | olim, qozilik, tarixchi |
| Mashhur ishlari | Tarjimayi holchi tarixchi |
Ibn Abdulmalik al-Marrakushiy yoki al-Murrakushiy (toʻliq ismi: Abu Abdulla Muhammad ibn Muhammad ibn Abdulmalik al-Marrakushiy arabcha: أبو عبد الله محمد بن محمد بن عبد الملك المراكشي) (tugʻ. 5-iyul 1237 – vaf. sentyabr 1303) marokashlik arab olimi, tarixchi, qozi va tarjimayi holch yozuvchi edi. U mashhur Ad-Dayl va Takmila kitobining muallifi boʻlib, bu asar Marokash va al-Andaluzning mashhur shaxslari haqidagi toʻqqiz jildlik tarjimayi hol ensiklopediyasidir.
Hayoti
Marokashda mashhur, nufuzli arab nasabiga mansub oilada tugʻilgan[1], shu sababdan unga al-Marrakushiy nisbasi berilgan. 1300-yilda Ibn Abd al-malik Mariniy podshohi Abu Yaqub Yusuf an-Nasr saroyiga ergashib, Marokashni tark etadi va Mariniylar Abdulvadidlar sulolasini hokimiyatdan agʻdarishga uringan holda Tilimsanni qamal qilayotgan Mansurga joylashadi. Uch yil oʻtgach, 1303-yil sentabrida u shu yerda vafot etgan degan taxminlar mavjud, garchi bundan uch oy oldin u Aghmatda boʻlgani haqida xabarlar mavjud boʻlsa ham[2]. Uning bir oʻgʻli boʻlib, u Malagada istiqomat qilgan va u yerda Ibn al-Xatibning yaqin doʻstiga aylangan. Soʻnggi asari oʻzining Aʼl-Ihota nomli tarjimayi hol kitobining katta qismini Ibn Abdulmalik asarlariga tayangan holda yozgan[2].
Asarlari
- Ad-Dayl va Takmila (الذيل والتكملة) („Ilova va toʻldirish“); Ibn Abd al-Malikning biografik lugʻati va umr boʻyi qilgan mehnati boʻlib, vafotidan bir necha oy oldin yakunlangan. Uning Ibn Bashkuvol va Ibn al-Faraziyning tarjimayi hol lugʻatlarini toʻldirish niyati bu asarning ularning davomidan ham ustunroq boʻlgan ketma-ketlikka aylanishiga olib keldi[2]. Dastlabki taxminan 700 betlik toʻqqiz jildli nusxadan toʻrt jildi toʻliq saqlanib qolgan—1-, 5-, 6-, 8-jildlar. Yana ikki jild qisman saqlangan—2- va 4-jildlar. Asar tafsilotlarga nihoyatda boy. Arab yozuv tizimi tufayli baʼzi ismlarning talaffuzi notoʻgʻri berilgan holatlar uchraydi[2][3][4][5].
- Al-Zayl va at-takmila: li-kitobay al-Mavṣul va as-Sila (الذيل والتكملة لكتابي الموصول والصلة)[6].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Buresi, Pascal (2018-07-01). "Ibn ʿAbd al-malik al-Marrākushī" (en). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ibn-abd-al-malik-al-marrakushi-COM_30625?s.num=48&s.rows=100&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=Arab+scholar.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „ابن عبد الملك المراكشي“. دعوة الحق. Moroccan Ministry of Habous. 2020-yil 23-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 30-iyul.
- ↑ Shawkat M. Toorawa. Ibn Abī Ṭāhir Ṭayfūr and Arabic Writerly Culture: A Ninth-century Bookman in Baghdad. Routledge, 205 — 184-bet. ISBN 9780415297622.
- ↑ Western Michigan University. Medieval Institute. Medieval prosopography, 2002 — 6-bet.
- ↑ Salma Khadra Jayyusi, Manuela Marín. The Legacy of Muslim Spain, 1992. ISBN 9004095993. Qaraldi: 2012-yil 30-iyul.
- ↑ Marākishī (al-), M. b. M. b. ʻA. al-malik; Faraḍī (Ibn al-), ʻA. A. b. M.; Bashkuwāl (Ibn), Khalaf ibn ʻAbd al-malik. al-Dhayl wa-al-takmilah : li-kitābay al-Mawṣūl wa-al-Ṣilah, Maktabah al-Andalusīyah 10. (ar). Dār al-Thaqāfah, 1964.