Kontent qismiga oʻtish

Huva

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Huva (arabcha: هُوَ, jinsga ega boʻlmagan uchinchi shaxs olmoshi) tasavvufda Allohga ishora qilish uchun ishlatiladigan soʻzdir. Aslida, ibroniy, oromiy va arab tillarida ingliz tilidagi uchinchi shaxs olmoshiga toʻgʻri keladigan bu soʻz, tasavvufda „Hu“ shaklida qoʻllaniladi. Bunday qoʻllanish Allohga (Xudoga) jins xususiyatini nisbat berishdan qochish maqsadida amalga oshiriladi[1].

Qoʻllanilishi

Tasavvufda „Hu“ Alloh yoki Xudoga ishora qiluvchi olmoshdir. „Allohu“ iborasi „Xudo, faqat U!“ degan maʼnoni anglatadi. Arab tilida „Alloh“ soʻzi Xudoni bildiradi va unga „Hu“ qoʻshilganda, „Allohning Oʻzi“ maʼnosini ifodalaydi. „Hu“ shuningdek, islom aqidasining birinchi qismida ham uchraydi. Unda „lā ilāha illā Allāh“ (Allohdan oʻzga iloh yoʻq) iborasi „lā ilāha illā Hu(wa)“ (Undan boshqa iloh yoʻq) shaklida qisqartiriladi[2]

„Huva“ grammatik jihatdan jinsga ega boʻlsa-da, u oʻz referentining jinsiga yoki jinsiy mansubligiga bevosita ishora qilmaydi. Hatto baʼzi olimlar Qur’onda biologik jinsga hech qanday maʼno yoki ramziylik berilmaganligini taʼkidlashadi[3].

Manbalar