Kontent qismiga oʻtish

Husnixat

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Husnixat (chiroyli yozuv) -chiroyli yozish sanʼati. Arab xati turlari (kufiy, nasx, suls, nastaʼliq va boshqalar) musulmon Sharqining yirik madaniy markazlarida keng tarqaldi hamda taraqqiy etdi. H.ni oʻrganish asosida 2 — "nazariy" (mashhur xat-totlarning yozuvlaridan nusxa koʻchirish) hamda "xayoliy" (turli yozuvlarni oʻrganish va qiyoslash) uslubi yotadi. Xattotning asosiy ish qurollari — qora va rangli siyoh, qogʻoz, qamish-qalam, mistar, davot (qalamdon), juzgir va qalamning uchini tekislash uchun pichoq. Xattotlar matn bilan birga meʼmoriy yodgorliklar (kitobalar), qogʻoz, mato va hokazoga bezaklar ham yaratganlar. XIX asr oxirlariga kslib.shtografiyaning paydo boʻlishi bilan H.ning ahamiyati pasaya boshladi. XX asr 2-yarmidan kitobat sanʼatini qayta tiklashga urinishlar H.ning qayta jonlanishini taʼminladi (yana qarang Xattotlik).