Hund Shahzoda
| Hund Shahzoda | |
|---|---|
| Tugʻilishi |
turkcha: Fatma Şahzade Hatun 1422 |
| Vafoti | iyul 1455 (yoshi 32–33) |
| Turmush oʻrtogʻi |
|
| Farzandlari |
ikkinchi nikoh: Ahmad yana 3 nafar oʻgʻil |
| Uy |
Usmoniylar (tugʻilishi boʻyicha) Burjiylar (nikohi boʻyicha) |
| Otasi | Oʻrxon Chelebiy |
| Dini | Islom, sunniylik |
Hund Shahzoda (usmonli turkcha: خوند شاهزادہ; 1422-yilda tugʻilgan – 1455-yil iyulda vafot etgan), shuningdek, Fotma Shahzoda Xotun va Xavand Shahzada nomi bilan tanilgan Usmoniylar malikasi, taxtga daʼvogar Sulaymon Chelebiyning nabirasi va Usmoniylar imperiyasining sultoni Boyazid I ning (h. 1389–1402) chevarasi. Burjiylar sulolasining Misr sultonlari Barsbayga, soʻngra Sayfiddin Jaqmaqqa turmushga chiqqan[1].
Yoshligi
Fotma Shahzoda Xotun 1422-yilda[2] tugʻilgan[3]. U Oʻrxon Chelebiyning qizi boʻlib, Oʻrxon Sulaymon Chelebiyning oʻgʻli edi[4]. Sulaymon esa oʻz navbatida sulton Boyazid I ning oʻgʻli boʻlgan. Fotma Shahzodaning Oʻrxon va Mehmed ismli ikki akasi, Malak ismli opasi, Sulaymon (1423–1437) ismli ukasi boʻlgan[5][6].
1433-yilda[7] Shahzoda va uning ukasi Sulaymon Qohirada panoh topgan[8][9]. Mamluk sultoni Barsbay ularga saxiylik bilan munosabatda boʻlib, uning amakivachchasi Murod II ning ularni topshirish haqidagi iltimoslarini rad etgan[7].
Birinchi nikohi
1436-yilda Karamanoğlu Ibrohim bey Dulqodir bekligiga hujum qildi hamda bahsli Qayseri shahri hamda uning atrofidagi boshqa qal’alarni egallab oldi. Biroq 1436-yil dekabrida Usmoniylar yordami bilan Dulqodiriylar Qayserini hamda uning atrofidagi qishloq hududlarini Karamanoğullarıdan qaytarib oldi. 1437-yil mart oyida bu xabarni olgach, Barsbay maslahat kengashini yigʻdi va Suriya hokimlarini Ibrohim beyga yordamga yuborishga qaror qildi. Biroq inqiroz keskinlashib, harbiy toʻqnashuvga aylanib ketishidan oldin Usmoniylar va Mamluk sultonlari oradan ikki oy oʻtib, may oyida kelishmovchiliklarni bartaraf etdi. Tinchlik bitimi tuzilib, ushbu sulhni Barsbayning Shahzoda Xotunga uylanishi bilan mustahkamlandi[3].
Ikkinchi nikohi
Barsbay 1438-yilda vafot etgach[10], uning vorisi sulton Sayfiddin Jaqmaq Usmoniylar bilan yaxshi munosabatlarni mustahkamlash maqsadida Shahzodaga uylandi[11]. 1447-yil 5-yanvarda u Jaqmaq bilan nikoh chogʻida olgan mahr bilan haj safarini amalga oshirgan[12].
Ularning toʻrt nafar oʻgʻli boʻlgan. Oʻgillarining barchasi 1449-yil 26-mart kuni Qohirada vabo kasalligidan vafot etgan. Eng kattasining ismi Ahmad boʻlib, oʻsha paytda 7 yoshda boʻlgan. Jaqmaq 1450-yil 25-dekabrda Hund Shahzodani taloq qilgan[13].
Uchinchi nikohi
Jaqmaq Shahzodani taloq qilganidan soʻng, Shahzoda al-Javdariyya mavzesidagi bir uyga joylashgan va Sahib-al-Hujjab Barsbay Bujashiyga turmushga chiqqan[13].
Vafoti
Hund Shahzoda 1455-yil iyulda Qohirada vafot etgan[14].
Manbalar
- ↑ Uzunçarşılı, İsmail Hakkı; Karal, Enver Ziya. Osmanlı tarihi, Volume 1. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1947 — 455-bet. ISBN 978-9-751-60010-3.
- ↑ Belleten 1953, ss. 524–25.
- ↑ 3,0 3,1 Har-El 2015, s. 73.
- ↑ Belleten 1953, s. 524.
- ↑ Belleten 1953, ss. 524–25, 526.
- ↑ Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. İsmail Hakkı Uzunçarşılı'ya armağan. Türk Tarih Kurumu, 1976 — xxxv-bet.
- ↑ 7,0 7,1 Har-El 2015, s. 72.
- ↑ Belleten 1953, s. 525.
- ↑ Behrens-Abouseif, Doris. Egypt's Adjustment to Ottoman Rule: Institutions, Waqf and Architecture in Cairo, 16th and 17th Centuries. Brill Academic Pub, 1994 — 22-bet. ISBN 978-9-004-09927-2.
- ↑ Belleten 1953, s. 526.
- ↑ Har-El 2015, s. 74.
- ↑ Belleten 1953, s. 528.
- ↑ 13,0 13,1 Belleten 1953, s. 527.
- ↑ Belleten 1953, ss. 527–28.
Adabiyotlar
- Belleten, Volume 17, Issues 65-68. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1953.
- Shai Har-El. Struggle for Domination in the Middle East: The Ottoman-Mamluk War, 1485-91. BRILL, 1995. ISBN 978-9-004-10180-7.