Humayd ibn Maʼyuf al-Hajuriy

Humayd ibn Maʼyuf al-Hajūriy (arabcha: حميد بن معيوف الحجوري‎‎) – IX asr boshlarida Abbosiylar xalifaligida xizmat qilgan arab qoʻmondoni.

Hayoti

Humayd Damashq atrofidagi Gʻuta tekisligida joylashgan arab zodagonlar (ashraf) oilasiga mansub boʻlgan. Katta bobosi Maʼyuf ibn Yahyo al-Hujariydan boshlab uning oilasi Abbosiylarga sadoqat bilan xizmat qilgan va Suriyada katta mavqega ega boʻlgan.

Tarixchi at-Tabariyning yozishicha, 806-yilda xalifa Horun ar-Rashid uni „Sharqiy Oʻrta yer dengizi boʻylaridan Misrgacha boʻlgan Levant sohillariga“ mas’ul etib tayinlagan. Humayd Kipr orolini bosib olish uchun yuborilgan, bu paytda xalifaning oʻzi Vizantiya imperiyasining Onadoʻlidagi hududlariga katta yurish boshlagan edi. Humayd orolni vayron qilgan, koʻplab oʻljalarni qoʻlga kiritgan va 16 000 nafar aholini, shu jumladan, mahalliy yepiskopni ham asir olgan. Ular ar-Rafiqadagi bozorlarda, qozi Abu al-Baxtariy Vahb ibn Vahb nazorati ostida qul sifatida sotilgan. Keyingi yili Humayd yana Vizantiya imperiyasiga qarshi yurish uyushtirgan, bu safar Rodos orolini nishonga olgan. Orol talon-taroj qilingan, biroq Rodos shahri uning hujumlariga qarshi turgan. Orqaga qaytishda Humayd Miraga kelib, Avliyo Nikolay maqbarasini buzmoqchi boʻlgan. Ammo toʻsatdan kuchli dengiz boʻroni koʻtarilib, bir nechta kemalarni choʻktirgan va uni chekinishga majbur qilgan. Mahalliy aholi bu hodisani avliyoning moʻjizaviy aralashuvi sifatida talqin qilgan. Baʼzi manbalarda aytilishicha, Humayd Rodosga hujum qilishdan oldin oʻz floti bilan Peloponnesga yoʻl olgan va u yerda mahalliy slavyanlar isyonini qoʻllab-quvvatlagan yoki uning kuchayishiga sabab boʻlgan. Natijada, Patra port shahri qamali muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlangan. Biroq tarixchilarning fikricha, bu xabarlar keyinchalik aralashib ketgan voqealarning natijasi boʻlishi, yaʼni aslida slavyan isyoni boʻlib oʻtgan voqealarga arablarning ishtiroki keyinroq qoʻshib yozilgan boʻlishi mumkin.

Adabiyotlar

• The History of al-Ṭabarī, Volume XXX: The ʿAbbāsid Caliphate in Equilibrium: The Caliphates of Mūsā al-Hādī and Hārūn al-Rashīd, A.D. 785–809/A.H. 169–192, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-564-4. 
• Cobb, Paul M.. White Banners: Contention in 'Abbāsid Syria, 750–880. Albany, NY: State University of New York Press, 2001. ISBN 0-7914-4880-0. 
• Andoza:Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250
• Lilie, Ralph-Johannes; Ludwig, Claudia; Pratsch, Thomas; Zielke, Beate (2013). "Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit Online. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Nach Vorarbeiten F. Winkelmanns erstellt" (German). Berlin and Boston: De Gruyter. https://www.degruyter.com/view/db/pmbz. 
• Treadgold, Warren. The Byzantine Revival, 780–842. Stanford, California: Stanford University Press, 1988. ISBN 978-0-8047-1462-4.