How to Pay for the War
How to Pay for the War: A Radical Plan for the Chancellor of the Exchequer — bu John Maynard Keynes tomonidan yozilgan va 1940-yilda Macmillian Publishers tomonidan nashr etilgan kitob. Asar Keynschilik gʻoyalari va tamoyillarini amaliy iqtisodiy muammoga tatbiq etadigan va muallifning nisbatan kech yozilgan asarlaridan biridir. Keynes 1946-yilda vafot etgan.
Qisqacha mazmuni
How to Pay for the War asarida[1] John Maynard Keynes makroiqtisodiy strategiyani bayon qilib, oʻsha davrda aholisi taxminan 40 million boʻlgan Buyuk Britaniya qanday qilib aholisi 80 million boʻlgan Germaniyaga qarshi uzoq davom etadigan urushni (Ikkinchi jahon urushi) olib borishi mumkinligini tushuntiradi. Kitob yozilgan paytda na AQSh va na Sovet Ittifoqi Germaniya yoki Yaponiya imperiyasiga qarshi urushga kirgan edi. Shu sababli, Britaniya uchun birinchi qadam — barcha resurslarni ishlab chiqarishga safarbar etish edi. Kitobning dastlabki ikki bobida toʻliq bandlik zarurligi asoslab beriladi, uchinchi bob — Milliy daromad va ishlab chiqarish quvvati — esa toʻliq bandlikka erishish boʻyicha qoʻllanma hisoblanadi.
Biroq, Keynes taʼkidlashicha, Britaniya resurslari hatto toʻliq bandlik sharoitida ham Germaniyaga qarshi urush olib borish uchun yetarli emas edi. Ichki jihatdan ishlab chiqarishni oshirish, isteʼmolni kamaytirish va resurslarni urush ehtiyojlariga yoʻnaltirish zarur edi. Tashqi tomondan esa Britaniya ittifoqchilari ruxsat bergan darajada katta byudjet taqchilligini yuritib, qoʻshimcha resurslarga tayanishi kerak edi. IV–X boblar va II–IV ilovalarda resurslarni urushga yoʻnaltirish, narxlarni nazorat qilish hamda urush davrida isteʼmolni kamaytirish choralariga bagʻishlangan[2].
Keynes „kechiktirilgan ish haqi“ rejasini ham taklif qiladi; bu reja qisman Kingsley Wood (moliya vaziri) budjetida joriy etilgan. Mazkur tizim urushdan keyin aholiga qaytariladigan kreditlar shaklida amalga oshirilgan, biroq ular kamaytirilgan qiymatda toʻlangan[3].
Asarda narxlarni nazorat qilish masalasiga ham katta eʼtibor qaratilgan. Muallif inflyatsiyani toʻliq yoʻqotish emas, balki uni jilovlash choralarini taklif qiladi; jumladan, kechiktirilgan ish haqi va majburiy jamgʻarmalar kabi usullar koʻrib chiqiladi. Kitobning asosiy qismi resurslarni taqsimlash va narxlarni boshqarish muammolariga bagʻishlangan.
Mazkur asar Keynsiy makroiqtisodiyotning yorqin namunasi boʻlib, John Maynard Keynesning oʻzi tomonidan qoʻllangan tahlil va uslublarni namoyish etadi.
Manbalar
- ↑ „How to Pay for the War“ (1940).
- ↑ Hayek, F. A. (1940). "Review of How to Pay for the War". The Economic Journal 50 (198/199): 321–326. https://archive.org/details/sim_economic-journal_1940-06_50_198-199/page/321.
- ↑ „Post War Credits (1972)“, Parliamentary Debates (Hansard). House of Commons, 9 mart 1972.