Hovli rasadxonalarining oʻta yangi yulduzlarni qidirish dasturi
| Backyard Observatory Supernova Search | |
|---|---|
| Qisqartmasi | BOSS |
| Tashkil topgan | 2008-yil |
| Turi | Astronomik tadqiqot loyihasi |
| Maqsad | Oʻta yangi yulduzlarni kashf etish |
| Ishtirokchilar | Avstraliya va Yangi Zelandiya havaskor astronomlari |
| Sayti | bosssupernova.com |
Backyard Observatory Supernova Search (qisqacha BOSS; o'zbekcha: Hovli rasadxonalarining oʻta yangi yulduzlarni qidirish dasturi) — Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi havaskor astronomlar tomonidan hamkorlikda amalga oshiriladigan astronomik kuzatuv loyihasi. Loyihaning asosiy maqsadi Janubiy yarimshardagi osmon gumbazida joylashgan galaktikalarni kuzatish orqali yangi oʻta yangi yulduzlarni (supernovalarni) kashf etish va o'rganishdan iborat.
Faoliyati va kashfiyotlari
Loyihaga 2008-yilda bir guruh havaskor astronomlar tomonidan asos solingan. Ular o'zlarining uylarida (hovlilarida) o'rnatilgan xususiy teleskoplar hamda raqamli kameralar (CCD) yordamida uzoq galaktikalarni muntazam ravishda kuzatib boradilar. Yig'ilgan ma'lumotlar va fotosuratlar maxsus kompyuter dasturlari yordamida tahlil qilinib, galaktikalarning oldingi suratlariga nisbatan yuz bergan o'zgarishlar (yangi yorqin obyektlar paydo bo'lishi) aniqlanadi.
BOSS loyihasi doirasida hozirgi kunga qadar yuzdan ortiq o'ta yangi yulduzlar muvaffaqiyatli kashf etilgan va Xalqaro astronomiya ittifoqi (IAU) tomonidan rasman tasdiqlangan [1]. Ularning kashfiyotlari orasida ilmiy jihatdan juda muhim bo'lgan o'ta yangi yulduz chaqnashlari ham mavjud bo'lib, bu topilmalar professional astronomlar va yirik observatoriyalar (jumladan, koinot teleskoplari) uchun keyingi chuqur tadqiqotlarni amalga oshirishda muhim boshlang'ich manba bo'lib xizmat qiladi.
Texnologiya va uskunalar
Loyiha ishtirokchilari asosan avtomatlashtirilgan (robotlashtirilgan) teleskoplardan foydalanishadi. Ushbu qurilmalar tungi osmonni avtomatik ravishda skaner qiladi va yuzlab galaktikalarning tasvirlarini yozib oladi. A'zolar internet orqali o'zaro bog'lanib, olingan natijalarni tezkorlik bilan tekshiradilar va tasdiqlangan kadrlarni xalqaro astronomik markazlarga yuboradilar. Ushbu faoliyat havaskor astronomlarning ilm-fanga qanday qilib professional darajada hissa qo'sha olishiga yorqin misol bo'la oladi.
Shuningdek qarang
Manbalar
- ↑ „BOSS - Backyard Observatory Supernova Search“. Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.