Kontent qismiga oʻtish

Holta Zaçaj

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Holta Zaçaj

2024-yildagi intervyuda
Konstitutsiyaviy sud raisi
Mansab davri
2023-yil 20-fevral – 2025-yil 10-mart
Oʻtmishdoshi Vitore Tusha
Marsida Xhaferllari (vazifasini vaqtincha bajaruvchi)
Vorisi Fiona Papajorgji
Marsida Xhaferllari (vazifasini vaqtincha bajaruvchi)
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 1976-yil 12-yanvar (1976-01-12) (50 yosh)
Tirana, Albaniya Xalq Sotsialistik Respublikasi
Alma mater Tirana universiteti
Georgetown universiteti

Holta Zaçaj (1976-yil 12-yanvarda tugʻilgan) — albaniyalik yurist va sudya, 2023–2025-yillarda Albaniya Konstitutsiyaviy sudi raisi boʻlib ishlagan. 2023–2025-yillarda Konstitutsiyaviy sud sudyasi sifatida faoliyat yuritgan.

Ilk hayoti

Holta Zaçaj 1976-yil 12-yanvarda Albaniya Xalq Sotsialistik Respublikasining Tirana shahrida tugʻilgan[1]. U 1998-yilda Tirana universitetida huquq boʻyicha bakalvr darajasini olgan. 2008-yilda Fulbright dasturi orqali Georgetown universitetida Unvonlar va moliyaviy tartibga solish boʻyicha magistr darajasini egallagan[2].

Zaçaj 1999-yilda „Adolat orqali huquq markazi“da yurist sifatida ish boshlagan, Kosovodagi urush jinoyatlarini tergov qilgan va keyinchalik bepul yuridik yordam loyihalarida, xususan, voyaga yetmaganlar bilan bogʻliq yoʻnalishlarda, Tirana prokuraturasida, shuningdek, qochqinlar bilan ham ishlagan[2]. 2008-yildan boshlab Zaçaj Albaniya va Massachusetsdagi ayrim yuridik firmalarda oʻz faoliyatini olib borgan[2].

Faoliyati

2009–2013-yillarda Zaçaj Magistrlar maktabida lektor boʻlib ishlagan, 2009–2014-yillarda esa Albaniyadagi bir nechta xususiy universitetlarda bank va moliya huquqi boʻyicha dars bergan[2]. Shuningdek, u Albaniya, Kosovo va Gruziyadagi UNICEF delegatsiyalari uchun, bundan tashqari XVF, Jahon banki va Yevropa Kengashi kabi xalqaro tashkilotlar uchun yuridik ekspert sifatida faoliyat yuritgan[2]. 2013–2018-yillarda u Albaniyadagi Alpha Bankning yuridik masalalar boʻlimiga rahbarlik qilgan[2].

Zaçaj inson huquqlari, bolalar huquqlari, oila huquqi, bank va koʻchmas mulk huquqiga oid, shuningdek, Albaniya Oila kodeksi, Albaniyada Bolalar huquqlari va ularni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun hamda Kosovodagi voyaga yetmaganlar uchun qamoqxona qonunlariga bagʻishlangan kamida 30 ta nashr muallifi va hammuallifi hisoblanadi[2].

2023-yil 16-yanvarda Oliy sud Zaçajni Konstitutsiyaviy sud sudyasi etib saylagan va u 2023-yil 25-yanvarda nafaqaga chiqqan Vitore Tushaning oʻrnini egallab, qasamyod qilgan[3][4][5][2]. Ovoz berishning uchinchi bosqichida Sudyalar assambleyasi 2023-yil 20-fevralda Zaçajni Vitore Tushaning oʻrniga Konstitutsiyaviy sud prezidenti etib saylagan[6].

2025-yil 26-may kuni „El Mundo“ gazetasiga bergan intervyusida Zaçaj Albaniya sud tizimining mustaqilligini taʼminlash uchun uni tubdan qayta koʻrib chiqqan konstitutsiyaviy islohotni yirik yutuq sifatida eʼtirof etgan, shuningdek, Bolqon mamlakatlarining Yevropa Ittifoqiga kirishi Yevropaning yanada kuchli boʻlishi uchun yaxshi imkoniyat ekanini taʼkidlagan[7].

2024-yil 10-dekabrda u oʻz vakolat muddati davomiyligini aniqlashtirish maqsadida Venetsiya komissiyasidan soʻrashini maʼlum qilgan, chunki na Albaniya konstitutsiyasida, na uni sudya etib tayinlash tartibida uning vakolat muddati tugashining aniq sanasi belgilanmagan edi. U faqat qisman mandat bilan, isteʼfoga chiqqan Tushaning tugallanmagan vakolatini yakunlash uchun tayinlangan boʻlib, 2025-yil uning soʻnggi yili boʻlishi kerak edi[4]. Bir necha oylik bahs-munozaralardan soʻng, 2024-yil 23-dekabrda Konstitutsiyaviy sud Zaçajning Venetsiya komissiyasidan xulosa soʻrash haqidagi taklifini rad etdi va Oliy sud tomonidan 2025-yil 10-mart kuni eʼlon qilingan boʻsh oʻrin haqidagi qarorda keltirilgan sanani, yaʼni Zaçajning vakolat muddati tugaydigan oxirgi kun sifatida tasdiqladi[8][9]. Zaçaj 2024-yil 12-dekabrda oʻz vakolat muddati 2025-yil oxirida yakunlanishini bildirgan[9][10][11]. Marsida Xhaferllari 2025-yil 18-dekabrda Fiona Papajorgji saylanguniga qadar rais vazifasini vaqtincha bajaruvchi sifatida ish boshlagan[12][13].

Manbalar

  1. ↑ „Elected as the Head of the Constitutional Court, who is Holta Zaçaj?“. Alfa Press (2023-yil 20-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 „PROFIL/ Kush është Holta Zaçaj, kryetarja e Gjykatës Kushtetuese“ (sq). ABC News (Albania) (2023-yil 20-fevral). 2023-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
  3. ↑ „Holta Zaçaj announces the end of her mandate as President of the Constitutional Court: Let us stay away from political and media pressure“. Vox (website) (2024-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Mandate of Constitutional Court’s President addresses “Venecia”“. Euronews (2024-yil 10-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  5. ↑ „The Constitutional Court is completed, Holta Zaçaj takes the oath. Vitore Tusha leaves the mandate, here's who will replace her“. Balkan Web (2023-yil 25-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  6. ↑ „After the failure of two rounds, Holta Zaçaj is elected the new president of the Constitutional Court“. Balkan Web (2023-yil 21-fevral). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  7. ↑ Á.S., L.. „Holta Zaçaj, presidenta del Tribunal Constitucional de Albania: "Hay dos opciones para los Balcanes: entrar en la Unión Europea o en la órbita de Rusia"“ (2025-yil 26-may). 2025-yil 24-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  8. ↑ „The mandate ends on March 10, 2025, the Constitutional Court decides, rejects the request of the president Holta Zaçaj“. a2news (CNN in Albania) (2024-yil 23-dekabr). 2025-yil 24-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  9. ↑ 9,0 9,1 Si, Nen. „Discussion about Holta Zaçaj’s mandate ends“. Euronews (2024-yil 23-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  10. ↑ „Holta Zaçaj announces the end of her mandate as President of the Constitutional Court: Let us stay away from political and media pressure“. Vox News (2024-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  11. ↑ „"My mandate ends at the end of 2025"/ Zaçaj: This is why I went to Venice“. Alfa Press (2024-yil 13-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  12. ↑ „Holta Zaçaj’s departure from helm of the Constitutional Court opens race for a new chairperson!“. Euronews (2025-yil 2-dekabr). 2025-yil 11-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.
  13. ↑ D., E.. „Fiona Papajorgji zgjidhet kryetarja e re e Gjykatës Kushtetuese“ (sq). Dosja (2025-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Holta_Zaçaj&oldid=483964" dan olindi