Kontent qismiga oʻtish

Hofizur Rahmon Vosif Dehlaviy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Hofizur Rahmon Vosif Dehlaviy
Madrasai Aminiya 4-rektori
Mansab davri
sentyabr 1955 – 1979
Vorisi Ahmad Said Dehlaviy
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi 10-fevral 1910-yil
Vafoti 13-mart 1987-yil(1987-03-13)
(77 yoshda)
Dehli, Hindiston
Ota-onasi
Mashhur ish(lar)i Urdū Masdar Nāmā, Zar-i gul
Education Madrasa Aminia

Hafizur Rahmon Vosif Dehlaviy (10-fevral 1910 — 13-mart 1987) hindistonlik ulamo, faqih, adabiy tanqidchi va urdu tilining shoiri boʻlib, 1955-yildan 1979-yilgacha Madrasai Aminiya rektori boʻlib xizmat qilgan. U Hindiston ozodlik kurashi harakatida ishtirok etgan va Adabī bhūl bhulayyān̲, Urdū Masdar Nāmā hamda Taz̲kirah-yi Sā'il kabi kitoblarni yozgan. U otasi Kifoyatullah Dehlaviyning diniy fatvolarini toʻplab, toʻqqiz jildlik Kifāyat al-Muftiyni tuzgan.

Hayoti

Hafizur Rahmon Vosif Dehlaviy 1910-yil 10-fevralda Shohjahonpurda tugʻilgan[1]. U Kifoyatullah Dehlaviy, yaʼni Hindiston bosh muftisining toʻngʻich oʻgʻli edi[1][2]. U otasi Kifoyatullah Dehlaviy va Xudo Baxsh hamda Abdulgʻafur Arif Dehlaviy kabi ulamolar bilan birga Madrasa Aminiyada tahsil olgan[3]. U islomiy xattotchilik sanʼatini Homid Husayn Faridobodiy va Munshi Abdulgʻani bilan birga oʻrgangan[4].

Vosif xattot, adabiy tanqidchi, shoir va islom huquqi olimi edi[5][6]. 15 yoshida u fors tilida sheʼr yozishni boshladi. Uning urdu tilidagi ilk sheʼriy asari marsiya boʻlib, u Hakim Ajmal Xon haqida yozilgan va 1928-yil 22 yanvar sonida chiqqan Al-Jamiat jurnalida nashr qilingan[7]. U urdu sheʼriyatining gʻazal, nazm, qasida, musaddas va boshqa janrlarida ijod qilgan[7]. U sheʼriyatda Sooil Dehlaviy va Nuh Narviydan saboq olgan[8][9] Jamil Mehdiy shunday der edi: „Vosif — bu Jigar Moradobodiydan keyin xattotlikda ham shu darajada qudratli boʻlgan yagona shoir. Agar u shoir boʻlmaganida edi, buyuk xattot boʻlar edi.“[6].

Vosif oʻz faoliyatini arab tili va adabiyoti oʻqituvchisi sifatida Dehli hukumatining taʼlim boʻlimida boshlagan[10]. 1936-yilda otasi uni Kutubxona Rohimiya mudiri qilib tayinlagan[10]. 1953-yilda u Madrasa Aminiyaning prorektori etib tayinlandi[10]. 1955-yil sentyabrda u rektor boʻldi va 1979-yilda isteʼfoga chiqdi[11]. U, shuningdek, Hindiston ozodlik kurashida ham ishtirok etgan[12][13]. U 1987-yil 13 mart kuni Dehlida vafot etdi[2].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Shahjahanpuri 2005, ss. 105–106.
  2. ↑ 2,0 2,1 Adrawi 2016, s. 82.
  3. ↑ Dehlavi 2011, s. 19.
  4. ↑ Dehlavi 2011, s. 20.
  5. ↑ Amini 2017, s. 177.
  6. ↑ 6,0 6,1 Dehlavi 2011, s. 22.
  7. ↑ 7,0 7,1 Dehlavi 2011, s. 44.
  8. ↑ Amini 2017, s. 188.
  9. ↑ Dehlavi 2011, s. 45.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Dehlavi 2011, s. 24.
  11. ↑ Dehlavi 2011, ss. 25–26.
  12. ↑ Dehlavi 2011, s. 28.
  13. ↑ Amini 2017, s. 185.