Kontent qismiga oʻtish

Hina Jilani

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Jilani 2016-yilda Women Deliver tadbirida soʻzlamoqda.

Hina Jilani (urducha: حنا جیلانی ‎‎؛) — Pokiston Oliy sudi huquqshunosi, inson huquqlari himoyachisi[1]. Pokistondailk bor tashkil etilgan toʻliq ayollardan iborat yuridik firma, mamlakatning ilk bepul yuridik yordam markazi hamda Ayollar harakatlari forumiga hammuassislik qilgan.

Yoshligi va taʼlimi

Hina Jilani 1953-yil 19-dekabrda Pokistonning Lahur shahrida tugʻilgan va shu yerda voyaga yetgan. Huquqshunoslik boʻyicha taʼlimni tamomlagach, 1979-yilda advokat Ijaz Husayn Batalvi yuristlar idorasiga qoʻshilib, Pokistonda harbiy holat hukm surgan paytda huquq amaliyoti bilan shugʻullanishni boshlagan.

Faoliyati

1980-yil fevralida Jilani singlisi Asma Jahongir bilan birga Lahurda Pokistonda faqat ayollardan iborat ilk yuridik yordam amaliyoti — AGHS Legal Aid Cell (ALAC) tashkilotini tuzgan. Dastlab uning faoliyati ayollarga yuridik yordam koʻrsatish bilan cheklangan, biroq keyinchalik bosqichma-bosqich huquqiy taʼlim, ekspluatatsiyadan himoya, huquqiy tadqiqot va maslahat berish harakatlarini ham qamrab olgan. U, shuningdek, Pokiston Inson huquqlari komissiyasi, 1980-yilda kamsituvchi qonunchilikka qarshi kampaniya olib borish uchun tuzilgan guruhi — Ayollar harakatlari forumi (WAF) asoschilaridan biri hisoblanadi. Jilani 1986-yilda Pokistondagi ilk yuridik yordam markazini ham tashkil etgan[2]. Bundan tashqari, 1991-yilda „Dastak“ nomli ayollar uchun boshpanani ham yoʻlga qoʻyishga yordam bergan[3].

Jilani, shuningdek, BMT Inson huquqlari kengashi, Karter markazi va BMTning Ayollar boʻyicha konferensiyasi bilan ham hamkorlik qiladi[4]. 2019-yilda Buyuk Britaniya Tashqi ishlar vazirligi uni butun dunyo boʻylab matbuot erkinligini himoya qilish maqsadida huquqiy asoslarni ishlab chiqadigan ekspertlar paneliga tayinlagan[5].

Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi rollari

2000-yildan 2008-yilgacha Jilani inson huquqlari himoyachilari masalalari boʻyicha Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibning maxsus vakili boʻlib xizmat qilgan[6]. 2006-yilda Darfur boʻyicha xalqaro tergov komissiyasi tarkibiga ham kiritilgan.

2009-yilda Jilani Gʻazo mojarosi boʻyicha BMTning faktlarni aniqlash missiyasi tarkibiga qoʻshilgan[7].

2017-yilda Jilani (Tarja Halonen bilan birga) Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti / BMT Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasining ayollar, bolalar va oʻsmirlar salomatligi hamda inson huquqlari boʻyicha yuqori darajadagi ishchi guruhiga hamraislik qilgan[8].

Tahdidlar

Ayollar huquqlari boʻyicha faolligi natijasida Jilani va uning singlisi Asma Jahongir hibsga olingan va ularga oʻlim bilan tahdid solishgan. Shuningdek, ular qoʻrqitish va ommaviy haqoratga ham duch kelgan. Bundan tashqari, ularning oila aʼzolariga nisbatan suiqasd qilishga urinishlar ham amalga oshirilgan[9]. 1999-yilda Samia Sarvar ishi ustida ish olib borgach, Jilani va Jahongir yana oʻlim tahdidlariga duch keldi. Sarvarning onasi qizi bilan yarashmoqchi boʻlayotganini roʻkach qilib, qurollangan odam bilan uning ofisiga kelgan. Qurollangan kishi Sarvarni otib oʻldirgan va Jilaniga ham oʻq uzgan, biroq Jilani qochib qutulishga muvaffaq boʻlgan[10][11]. Boshqa bir safar qurollangan shaxslar uning uyiga bostirib kirib, oila aʼzolarini qoʻrqitgan. Jilani oʻsha payt uyda boʻlmagan. Shu kabi tahdidlar bilan uni bu yerdab koʻchib ketishga majburlashga urinishgan, biroq Jilani hanuz Lahurda yashab, shu yerda faoliyatini davom ettirmoqda[12][13].

Manbalar

Vikiomborda „Hina Jilani“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
  1. ↑ Women's Year Book of Pakistan (en). Ladies Forum Publications, 1989. Qaraldi: 2025-yil 6-fevral. 
  2. ↑ „Interview with Hina Jilani“ (en). Asia Society (2017-yil 25-iyul). Qaraldi: 2023-yil 21-dekabr.
  3. ↑ „Documentary: Against my will“. 2010-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 19-mart.
  4. ↑ „Whoʻs Who: Hina Jilani“. SAWNET. 2010-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  5. ↑ Sonwalkar, Prasun „Indian lawyer Karuna Nundy on UK panel for new media framework“ (en). Hindustan Times (2019-yil 16-iyul). Qaraldi: 2020-yil 5-fevral.
  6. ↑ „Meet the featured human rights defenders — Hina Jilani“ (Wayback Machine saytida 20 November 2023 sanasida arxivlangan), Carter Center, February 2009.
  7. ↑ „War crimes in Gaza“ (en-AU). ABC listen (2009-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 21-dekabr.
  8. ↑ World Health Organization. Leading the realization of human rights to health and through health: report of the High-Level working group on the health and human rights of women, children and adolescents (en). Geneva: World Health Organization, 2017. ISBN 978-92-4-151245-9. 
  9. ↑ „Asma Jahangir and Hina Jilani“. EuropaWorld (2001-yil 9-mart). 2009-yil 25-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ Kazmi, Laila „Women of Pakistan - Asma Jahangir“. Jazbah Magazine (2008). 2010-yil 29-martda asl nusxadan arxivlangan.
  11. ↑ „Hina Jilani“ (en-AU). ABC listen (2008-yil 7-aprel). Qaraldi: 2023-yil 21-dekabr.
  12. ↑ „Hina Jilani – Pakistan“. World People's Blog (2006-yil 17-avgust). 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 4-dekabr.
  13. ↑ „Hina Jilani visits EHRAC“. London Metropolitan University. 2011-yil 9-iyunda asl nusxadan arxivlangan. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Hina_Jilani&oldid=481426" dan olindi