Hidayet Şefkatli Tuksal
.jpg)
Hidayet Şefkatli Tuksal (1963-yilda tugʻilgan) — turk inson huquqlari faoli, islomiy feminist va kolumnist. U Mardin Artuklu universitetida ilohiyotdan maʼruzalar oʻqiydi.
Hayoti
Hidayet Şefkatli Tuksal 1963-yilda Turkiyaning Anqara shahrida Bolqondan chiqqan musulmon oilada tugʻilgan[1]. 1980-yilda u Anqara universitetining ilohiyot fakultetiga oʻqishga kirgan. U bu yerda oʻqib yurganida diniy tariqatga qoʻshiladi va hijob oʻrashni boshlaydi. Hidayet Şefkatli Tuksal shu yerda islom ilohiyotidan falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olgan[2].
1994-yilda Tuksal „Poytaxt Ayollar Platformasi“ (Başkent Kadın Platformu)ni hammuassislik qildi. Platforma jinsiy kamsitishning diniy asoslarini shubha ostiga olgan va dunyoviy muhitlarda dindor ayollar boshdan kechirayotgan kamsitish va adolatsizlikka eʼtibor qaratishga chaqirgan[2].
Hidayet Şefkatli Tuksal Yaqin Sharq texnika universitetida falsafa boʻyicha magistratura bosqichida tahsil olgan. Bosh roʻmoliga (roʻmol oʻrashiga) doir toʻsiqlar va hujumlarni boshdan kechirganidan soʻng, u universitetni tark etishga majbur boʻladi. Oʻzi yoqtirgan ishni topa olmagach, singillari va onasi bilan birga kiyim-kechak doʻkoni ochadi. Tuksal bir muddat Imom Hatip maktabida dars bergan, soʻng doktorantura dasturiga oʻqishga kirgan[1]. 1997-yilgi postmodern toʻntarish va 28-fevral jarayonidan soʻng Turkiyadagi taʼlim muassasalarida roʻmol oʻrash taqiqlangan edi. Tuksal buni ayollar masalasi sifatida koʻrdi va roʻmol oʻraydigan ayollar jarayondan eng koʻp zarar koʻrganini taʼkidladi. U hatto ayrim konservativ musulmon va islomchi erkaklar ham islomiy muassasalarda roʻmol oʻragan ayollarni hukmron otaturkchi diskurs tufayli yetarlicha „taqdim etish mumkin“ deb hisoblamaganini qayd etgan[3].
Tuksal oʻzini dindor feminist sifatida tanitadi. U diniy matnlarni oʻrgangan va ayollarning chetlashtirilishiga olib keladigan islomchi gʻoyalarni tanqid ostiga olgan[1]. U 2001-yilda „hadis“larda gender tarafkashligi boʻyicha ilmiy tadqiqot kitobi yozgan. U „hadis“larda ayollar huquqlariga oid bir-biriga zid daʼvolarni hal qilish zarurligini ilgari surgan[2].
Hidayet Şefkatli Tuksal, shuningdek, Turkiyadagi islomchi ayollar harakati tarixini yozgan. U Turkiyada islomiy va dunyoviy feministlar oʻrtasidagi tafovutni qayd etgan[2].
2012-yildan boshlab Tuksal Taraf gazetasida kolumnist sifatida maqolalar yozgan.
Tuksal turmush qurgan va uch nafar farzandi bor.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Hurtas, Sibel. „Islamic feminist challenges orthodoxy from within“. Al-Monitor (2015-yil 20-mart).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Haynes, Jeffrey. Development Studies. Cambridge, UK: Polity Press, 2008 — 183–184-bet. ISBN 978-0-7456-3848-5.
- ↑ Akbulut, Zeynep „The Headscarf Ban and Muslim Women's Rights Discourse in Turkey“, . Contesting Feminisms: Gender and Islam in Asia. SUNY Press, 2015 — 120-bet. ISBN 978-1-4384-5793-2.