Hayriye Xonimsulton
| Hayriye Xonimsulton | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Tugʻilishi |
1846-yil iyun Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Vafoti |
1869-yil 26-iyul Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Dafn etilgan joy |
Damat Mehmed Ali posho maqbarasi, Eyüp, Istanbul | ||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Ali Rızo bey (turm. 1866) | ||||
| Farzandlari |
2 oʻgʻil 1 qiz | ||||
| |||||
| Otasi | Damat Mehmed Ali posho | ||||
| Onasi | Odila Sulton | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Hayriye Xonimsulton (usmonli turkcha: خیریه خانم سلطان; 1846-yil iyun — 1869-yil 26-iyul) — Usmoniylar malikasi, Odila sulton va Damat Mehmed Ali poshoning qizi.
Hayoti
Hayriye Xonimsulton 1846-yil iyun oyida tugʻilgan[1]. Uning otasi Elhac Umar Ogʻaning oʻgʻli Damat Mehmed Ali posho[2], onasi esa Sulton Mahmud II va Zernigâr xonimning qizi Odila Sulton edi[3]. Hayriyening Sultonzoda Ismoil bey, Shodika Xonimsulton, Aliye Xonimsulton ismli tugʻishgan uka-singillari boʻlib, ularning barchasi goʻdaklik chogʻida vafot etgan[4][5][6]. Hayriyening ota bir, ona boshqa akasi Mahmud Adham posho Sulton Abdulmajid I ning qizi Refia Sultonga uylangan[1]. Shuningdek, uning Hadicha Xonim ismli ota bir opasi ham boʻlgan[7]. Hayriye pianino darslarini turk bastakori, shoir va yozuvchi Leyla Sazdan olgan[8].
1865-yil 10-iyun kuni[9] u Mehmed Kani poshoning oʻgʻli Ahmed Rıfat beyga unashtirilgan[10]. Biroq 6 oy oʻtib unashtiruv bekor qilingan. Bir manbaga koʻra, kibri bilan tanilgan Kani posho malikaga qimmatbaho sovgʻa taqdim etishni istamagan[9]. Boshqa manbaga koʻra, u İşkodralı Mustafa Şerif poshoning oʻgʻli Ali Rızo beyga oshiq boʻlgan[9]. Unashtiruv bekor qilingach, Ahmed Rıfat beyning harbiy xizmati tugatilgan. Shundan soʻng u Sankt-Peterburgga yuborilgan[9].
1866-yil 17-aprelda Hayriye Ali Rıza beyga turmushga chiqqan[11]. Toʻy 1866-yil 22-aprelda Kuruçeşme saroyida boʻlib oʻtgan[12]. Er-xotinga yashash uchun Çamlıcada bir villa berilgan[13]. Ularning ikki oʻgʻli va bir qizi boʻlgan, biroq barchasi goʻdaklik chogʻida vafot etgan, shuningdek, bir necha bor homila tushishi ham kuzatilgan[14]. Otasi 1868-yilda vafot etgach, Hayriye Eyüpda otasining maqbarasi yonida bir zaviya (tekke) qurdirgan[15].
Hayriye Xonimsulton 1869-yil 26-iyulda sil kasalligidan vafot etgan va otasining maqbarasiga dafn qilingan[7][9].
Nasabi
| Hayriye Xonimsulton | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Sunay 2015, s. 30.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Sunay 2015, s. 24.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Sunay 2015, s. 32.
- ↑ Sunay 2015, ss. 30–31.
- ↑ Kolay, Arif (2017-10-15). "Hayırsever, Dindar, Nazik ve Şâire Bir Padişah Kızı: Âdile Sultan". Akademik İncelemeler Dergisi 12 (2): 1–33. doi:10.17550/akademikincelemeler.306917. https://dergipark.org.tr/en/pub/akademikincelemeler/issue/31638/306917.
- ↑ Dağdelen, İrfan; Türkmen, Hüseyin. Âsâr-ı bakiyye: Nail Bayraktar. Hiperlink eğit.ilet.yay.san.tic.ve ltd.sti., 2019 — 27-bet. ISBN 978-605-281-258-7.
- ↑ 7,0 7,1 Sunay 2015, s. 31.
- ↑ Akyıldız, A.. Mümin ve müsrif bir padişah kızı Refia Sultan, Tarih Vakfı yurt yayınları. Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, 1998 — 26-bet. ISBN 978-975-333-081-7.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 „Hayriye Hanım Sultan“. eyupsultan.bel.tr (2021-yil 21-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 12-mart.
- ↑ Rıza, Ali; Çoruk, Ali Şükrü. Eski zamanlarda İstanbul hayatı, Eski zamanlarda İstanbul hayatı. Kitabevi, 2001 — 312-bet. ISBN 978-975-7321-33-0.
- ↑ İkinci Eyüpsultan Sempozyumu, Eyüpsultan Belediyesi kültür yayınları. Eyüp Belediyesi, 1998 — 211-bet.
- ↑ Sunay 2015, s. 392.
- ↑ „Dünyadan Bir Âdile Sultan Geçti...“. www.erkembugraekinci.com (2011-yil 12-aprel). Qaraldi: 2022-yil 12-mart.
- ↑ Sunay 2015, s. 39 n. 96.
- ↑ Simonian, Hovann. The Hemshin: History, Society and Identity in the Highlands of Northeast Turkey. Routledge, January 24, 2007 — 103–104-bet. ISBN 978-1-135-79829-1.
- ↑ Sunay 2015, s. 25.
- ↑ 17,0 17,1 Brookes, Douglas Scott. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010 — 283-bet. ISBN 978-0-292-78335-5.
Adabiyotlar
- Sunay, Serap (2015). Damat Mehmed Ali Paşa'nın Hayatı ve Siyasi Mücadelesi (1813-1868) (PhD Thesis) (Turkish). Afyon Kocatepe University Institute of Social Sciences. 2023-04-04da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2022-03-12.
{{cite thesis}}: CS1 maint: unrecognized language ()