Haybar
Bu maqolada ichki havolalar juda kam. |
Haybar arabcha: خيبر | |
|---|---|
| voha | |
| 25°41′55″N 39°17′33″E / 25.69861°N 39.29250°E | |
| Mamlakat | Saudiya Arabistoni |
| {{{mintaqa_turi}}} | Madina |
| Asos solingan | mil. av. VI asr |
| Aholisi (2010) |
48 592 |
| Milliy tarkib | arablar |
| Konfessiyaviy tarkib | musulmonlar |
| Vaqt mintaqasi | UTC+3 |
|
| |
Haybar — Madinadan shimolda joylashgan voha boʻlib, mil. av. VI asrdayoq mavjud boʻlgan. Mil. VII asrda Haybar hosildor, sersuv, xurmozor va dalalari boʻlgan bir necha vodiylarda joylashgan. Aholisi yahudiy dehqonlar va yahudiylikni qabul qilgan arablardan tashkil topgan edi[1]. Muhammad (sav) taxm. 1,5 ming kishilik qoʻshin bilan oʻzlariga dushman boʻlgan H. aholisi ustiga yurganlar. Bir yarim oylik qamal va H.ning gʻatafon qabilasidan boʻlgan ittifoqchilari ketishi bilan voha zabt etilgan. Taslim boʻlish haqida H. aholisi bilan tuzilgan bitimda H. harbiy oʻlja (gʻanima) deb qaralgan, chunki u kuch bilan egallangan edi (anvatan). Vohaning 1/5 qism yeri Muhammad (sav) foydalariga (harbiy yurish rahbari sifatida) va u zotning oilalari foydasiga oʻtgan. Yerning qolgan qismi jangchilar oʻrtasida taqsimlangan; mahalliy aholi dehqonchilik qilib, olingan hosilning yarmini musulmonlarga berishi lozim boʻlgan. Muhammad (sav) vafotlaridan soʻng qizlari Fotima H.dan olingan hosilning Rasululloh (sav)ga tegashli ulushiga merosxoʻr sifatida daʼvogarlik qilgan. Xalifa Abu Bakr (ra) bu talabni rad etgan, bunga sabab qilib Muhammad (sav)ning "Mening merosxoʻrlarim yoʻq va mendan keyin qolgan barcha narsalar zakot kabi xayrli maqsadlarga moʻljallangan jamoaning mulkidir (sadaqa)" degan hadislarini keltirgan. Umar (ra) voha yerlarini qayta taqsim etib, H.ni egallagan jangchilar va ularning merosxoʻrlariga xususiy mulk qilib bergan.
Iqlimi
| Haybar iqlimi | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Koʻrsatkich | Yan | Fev | Mart | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
| Oʻrtacha maksimal, °C | 21,6 | 24,6 | 27,8 | 32,6 | 36,2 | 38,9 | 39,3 | 39,3 | 38,3 | 34,2 | 27,6 | 22,8 | |
| Oʻrtacha minimal, °C | 9,1 | 7,6 | 12,2 | 16,0 | 20,7 | 24,0 | 24,7 | 24,8 | 22,6 | 18,4 | 13,0 | 9,0 | |
| Yogʻingarchilik meʼyori, mm | 9 | 3 | 14 | 12 | 5 | 0 | 0 | 1 | 0 | 4 | 17 | 8 | 73 |
Manbalar
- ↑ Zuhriddin Husniddinov. Ne’matulla Ibrohimov: „ISLOM ENSIKLOPEDIYASI“ (oʻzbekcha). Toshkent: «O’zbekiston milliy entsiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti (2004).[sayt ishlamaydi]
Bu maqola birorta turkumga qoʻshilmagan. Iltimos, maqolaga aloqador turkumlar qoʻshib yordam qiling. (avgust 2024) |