Hayır Bey

Hayr Bey (baʼzan Xayr Bey, Xayr Beg yoki Xayrbak shaklida yoziladi; 1464–1522) – 1517-yildan 1522-yilda vafotiga qadar Usmoniylar imperiyasi nomidan Misrni boshqargan hokim^[1]^[2]^[3]. Usmoniylar imperiyasi sultoni Salim I Yovuz tomonidan Misrni zabt etishda koʻrsatgan yordami uchun hokimlik lavozimi bilan taqdirlangan.

Asli kelib chiqishi abxazlardan boʻlgan Hayir Bey^[4] ilgari Halabning sobiq mamluk hokimi boʻlib, Marj Dabiq jangidagi Usmoniylar gʻalabasiga hissa qoʻshgan. Usmoniylar–Mamluklar urushi (1516–17) natijasida Mamluk sultonligi tugatilgach, dastlab Misr hokimligi lavozimi Yunus poshoga berilgan edi. Biroq sulton Salim I Yovuz Yunus posho boshqaruvidagi pora va zoʻravonlik holatlarini aniqlaganidan soʻng, Hayir Beyni Misr hokimi etib tayinlagan^[5].

Uning qarorgohi Amir Alin Aq saroyi boʻlgan, shuningdek u Amir Xayrbak xonaqohini qurdirgan.

Hayir Bey Sulton An-Nosir Muhammad ibn Qaytbay (1496–1498-yillar hukmronlik qilgan) va sulton Abu Said Qonsuhning (h. 1498–1500 bevasi Misirbayga (1522-yilda vafot etgan) uylangan. Zamondoshlari bergan maʼlumotlarga koʻra, u ayoliga nisbatan jismoniy zoʻravonlik qilgan, xotinini oʻlar darajaga olib borgan va keyinchalik ular ajrashgan^[6].

Yana qarang

Manbalar

↑ Süreyya, Bey Mehmet, Nuri Akbayar, va Seyit Ali Kahraman. *Sicill-i Osmanî*. Beşiktaş, Istanbul: Kültür Bakanlığı va Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı qoʻshma nashri, 1890. Print.
↑ Yılmaz Öztuna. Büyük Osmanlı Tarihi: Osmanlı Devleti'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi. Ötüken) Neşriyat A.S., 1994 — 412–416-bet. ISBN 975-437-141-5.
↑ Behrens-abouseif, Doris; Crecelius, Daniel (1995), „Egypt's Adjustment to Ottoman Rule: Institutions, Waqf & Architecture in Cairo (16th & 17th Centuries), (Islamic History & Civilization, Volume 7)“, Middle East Studies Association Bulletin, 29 (1): 90–91
↑ A.Sh. Kadirbaev, „Sayf-ad-Din Xayr-Bek – abxazskiy 'korol emirov' Mamlyukskogo Yegipta (1517–1522)“, *Materiali pervoy mejdunarodnoy nauchnoy konferensii, posvyaщennoy 65-letiyu V. G. Ardzinba*, Suxum: AbIGI, 2011, 87–95-betlar.
↑ D. E. Pitcher. An Historical Geography of the Ottoman Empire: From Earliest Times to the End of the Sixteenth Century. Brill Archive, 1972 — 105-bet. Qaraldi: 2) june 2013.
↑ Albrecht Fuess, „How to marry right: Searching for a royal spouse at the Mamluk court of Cairo in the fifteenth century“, *DYNTRAN Working Papers*, № 21, onlayn nashr, fevral 2017, manba: http://dyntran.hypotheses.org/1761(http://dyntran.hypotheses.org/1761)^{[sayt ishlamaydi]}

Adabiyotlar

Lellouch, Benjamin (2018). "Khāyrbak". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. ISSN 1873-9830. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/khayrbak-COM_30930?s.num=15&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=circassian. (https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/khayrbak-COM_30930?s.num=15&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=circassian}})

Siyosiy idoralar
Oldingisi Yunus posho	Misrning Usmoniy hokimi 1517–1522	Keyingisi Çoban Mustafo posho

Usmonlilar imperiyasiga oid shaxslar haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin.

[sicilli-1] Süreyya, Bey Mehmet, Nuri Akbayar, va Seyit Ali Kahraman. *Sicill-i Osmanî*. Beşiktaş, Istanbul: Kültür Bakanlığı va Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı qoʻshma nashri, 1890. Print.

[Öztuna1994-2] Yılmaz Öztuna. Büyük Osmanlı Tarihi: Osmanlı Devleti'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi. Ötüken) Neşriyat A.S., 1994 — 412–416-bet. ISBN 975-437-141-5.

[3] Behrens-abouseif, Doris; Crecelius, Daniel (1995), „Egypt's Adjustment to Ottoman Rule: Institutions, Waqf & Architecture in Cairo (16th & 17th Centuries), (Islamic History & Civilization, Volume 7)“, Middle East Studies Association Bulletin, 29 (1): 90–91

[4] A.Sh. Kadirbaev, „Sayf-ad-Din Xayr-Bek – abxazskiy 'korol emirov' Mamlyukskogo Yegipta (1517–1522)“, *Materiali pervoy mejdunarodnoy nauchnoy konferensii, posvyaщennoy 65-letiyu V. G. Ardzinba*, Suxum: AbIGI, 2011, 87–95-betlar.

[Pitcher1972p105-5] D. E. Pitcher. An Historical Geography of the Ottoman Empire: From Earliest Times to the End of the Sixteenth Century. Brill Archive, 1972 — 105-bet. Qaraldi: 2) june 2013.

[6] Albrecht Fuess, „How to marry right: Searching for a royal spouse at the Mamluk court of Cairo in the fifteenth century“, *DYNTRAN Working Papers*, № 21, onlayn nashr, fevral 2017, manba: http://dyntran.hypotheses.org/1761(http://dyntran.hypotheses.org/1761)^{[sayt ishlamaydi]}

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]