Hashim Shoh
| Hashim Shoh | |
|---|---|
| Asl ismi | ہاشم شاہ |
| Tavalludi |
1735 yoki 1752 Jagdev Kalan, Amritsar, Panjob |
| Vafoti |
1843 (108 yoshda) yoki 1823 Ajnala qishlogʻi Jagdev Kalan, Amritsar tumani, Panjob |
| Qarindoshlari |
Muhammad Sharif (otasi) Rajni May (onasi) |
Hashim Shoh (panjobcha ہاشم شاہ (shohmuxi), ਹਾਸ਼ਿਮ ਸ਼ਾਹ (gurmuxi); t. 1735, v. 1843) – Panjob yozuvchisi va soʻfiy[1] shoir boʻlib, eng koʻp Sassi Punnun (yoki Sassi Panhu) qissasi bilan tanilgan. Uning oilasi muqaddas shahar Madinadan Panjobga, Hindistonga koʻchib kelgan va u yerda Ajnala tehsilidagi eng katta qishloq Jagdev Kalanda yashay boshlagan. Hashim Shoh 1735 yoki 1752-yilda Jagdev Kalanda tugʻilgan va butun umrini shu qishloqda oʻtkazgan[2]. U „Kissa Kav“ deb ataladigan uchta qissa yozgan: Sassi Punnu, Sohni Mahival va Farhod va Shirin.
Hashim oilaviy anʼana boʻlgan hikmat (tabiblik), maslahat berish va piri-murididan tashqari, tirikchilik uchun duradgorlik ham qilgan. Maharaja Ranjit Sing va uning saroy aʼyonlari Hashimni homiyliklari bilan qoʻllab-quvvatlagach, u duradgorlik kasbidan voz kechdi. Shundan soʻng u butun umrini maʼnaviy kamolot va soʻfiyona (irfoniy) sheʼriyat yaratishga bagʻishladi.
Hashim Shohning sheʼriyati oʻziga xosdir. Oʻz davrining eng yaxshi shoirlaridan biri sifatida tan olingan va izdoshlari tomonidan u haqda koʻplab kitoblar yozilgan. Uning sheʼriyatida tasvir va baʼzan gʻamginlik ohangi aks etuvchi muayyan uslub mavjud. U „Sassi Punnu“ni hikoya qilgan usul uning soʻzlaridagi chuqurlik va beqiyos qobiliyatidan dalolat beradi.
Soʻfiylik[3] Hashim oilasida davom etib kelgan. U, otasi va bobosi piri-muridi amaliyotini olib borgan. U soʻfiylikni mustahkam eʼtiqod sifatida qabul qilgan. Uning panjobcha sheʼriyati yuksak darajadagi irfoniylik bilan jaranglaydi va ramziy tarzda Ilohiy muhabbat haqida deb talqin qilinishi mumkin.
Hashim 1843 yoki 1823-yilda Ajnalada vafot etgan va har yili Urs oʻtkaziladigan Naroval tumanidagi Tharpal qishlogʻiga dafn etilgan. Urs har yili Jeth oyining 21-kuni atrofida (may oxiri – iyun boshlarida) oʻtkaziladi[4].
Asarlari
Uning sheʼriy asarlarida vazn panjobcha boʻlsa-da, lugʻatida hind, fors va arab soʻzlari koʻp uchraydi. U quyidagi kitoblarni yozgan:
- Qissa Shirin Farhod
- Qissa Sohni Mahival
- Qissa Sassi Punnun
- Gyan Prakash
- Dohre
Manbalar
- ↑ Singh, Dr Gurmeet. Sufi Poet Hashim Shah Punjabi Literature (en). K.K. Publications, 2021-09-11. Qaraldi: 2024-yil 2-yanvar.
- ↑ „ਹਾਸ਼ਮ - ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ“ [Hashim] (Punjabi). punjabipedia.org. Qaraldi: 2022-yil 21-avgust.
- ↑ CHOPRA, Mr R. M.. GREAT SUFI POETS OF THE PUNJAB (en). Anuradha Prakashan, 2023-04-07. ISBN 978-93-91873-77-6. Qaraldi: 2024-yil 2-yanvar.
- ↑ Hanif, N.. Biographical Encyclopaedia of Sufis: South Asia Hashim Shah ہاشم شاہ (en). Sarup & Sons, 2000. ISBN 978-81-7625-087-0. Qaraldi: 2024-yil 2-yanvar.
Adabiyotlar
- Great Sufi Poets of The Punjab muallif R. M. Chopra, (1999), Iran Society, Kolkata.