Hasanxon Shomlu
Hasanxon Shomlu (forscha: حسن خان شاملو) 17-asr harbiy yetakchisi, nastaʼliq xattoti va Safaviylar Eronida yashagan shoir edi. Turkiy Shomlu qabilasining aʼzosi boʻlgan Hasanxon qabilaning Abdallu urugʻi sardorlaridan biri edi. 1618-yildan 1641-yil aprelida vafotigacha u Hirot hokimi va Xuroson mintaqasining amir al-umarosi (bosh qoʻmondon) boʻlib xizmat qilgan. Har ikkala lavozimda ham uning oʻrnini katta oʻgʻli Abbosqulixon Shomlu egallagan[1][2].
Hasanxon olimlar, sanʼatkorlar va shoirlar bilan uchrashib, ularni qoʻllab-quvvatlagani bilan tanilgan. Uning otasi Husaynxon Abdallu Shomlu avvalgi hokim Farhodxon Qaramanluning madaniy merosini davom ettirgan boʻlib, Hasanxon ham bu anʼanani davom ettirdi. Uning saroyiga Husaynxon saroyiga avval tashrif buyurgan koʻplab shoir va musavvirlar kelib turgan. Hasanxonning tanish-bilishlari orasida Fasihiy Hiroviy, Malek Mashreqiy, Avjiy Natanzij va Nazim Hiroviy kabi gʻazalnavislar hamda notiqlar boʻlib, ular uni sheʼrlari va nutqlarida madh etgan. Hasanxonning iltimosiga koʻra Hasan ibn Lutfulloh Tehroniy 1630-yilda Tazkira-yi Mayxanah asarini yozgan[1].
Hasanxon Mashhad shahrida dafn etilgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Reza Afsari 2022.
- ↑ Floor 2008, s. 203.