Kontent qismiga oʻtish

Hanns Seidel jamgʻarmasi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Hanns Seidel Jamgʻarmasi (nemischa: Hanns-Seidel-Stiftung e. V.; qisqartmasi: HSS) Germaniya siyosiy partiya jamgʻarmasidir. U siyosiy jihatdan Bavariya Xristian-ijtimoiy ittifoqi (CSU) partiyasi bilan bogʻliq, lekin undan mustaqil boʻlgan hamda soliq toʻlovchilar mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladigan, rasmiy roʻyxatdan oʻtgan siyosiy tadqiqotlar assotsiatsiyasidir. U Germaniyadagi boshqa partiyalarga aloqador jamgʻarmalarning aksariyati tashkil etib boʻlinganidan soʻng, 1966-yil noyabr oyida tashkil etilgan. Bosh qarorgohi Myunxen shahrida joylashgan. Banz abbatligidagi konferensiya markazi jamgʻarmaning asosiy maskani hisoblanadi. U Yevropa Xalq Partiyasining rasmiy jamgʻarmasi va tahlil markazi hisoblangan Yevropa Tadqiqotlari Markazi (Centre for European Studies) aʼzosidir. Jamgʻarma CSU siyosatchisi Hanns Seidel sharafiga nomlangan.

2025-yil aprel oyida Hanns Seidel Jamgʻarmasi Rossiyada nomaqbul tashkilot deb eʼlon qilingan.[1]

Tarixi

Bavariya Xristian-ijtimoiy ittifoqi (CSU) partiyasi 1964-yilda siyosiy taʼlim boʻyicha oʻz muassasasini tuzishni rejalashtirishni boshlagan. Oʻsha paytda Germaniya Bundestagida fraksiya maqomiga ega boʻlgan boshqa partiyalar allaqachon shunday muassasalarga ega edi. 1965-yil aprel oyida CSU davlat ijroiya qoʻmitasi sobiq CSU raisi va Bavariya Bosh vaziri boʻlgan Hanns Seidel nomiga Hanns Seidel Jamgʻarmasini tashkil etishga qaror qildi.[2] Bavariya Mehnat va ijtimoiy masalalar davlat vaziri Fritz Pirkl birinchi rais etib saylandi.[3]

1975-yilda jamgʻarma Kroyt shahrida Vittelsbaxlar oilasidan ijara asosida taʼlim markazini ochdi. Ushbu binoning ijara shartnomasi 2016-yil mart oyining oxirida tugadi.[4] 1983-yilda Bad-Staffelstein shahridagi Banz abbatligida navbatdagi taʼlim markazi tashkil etildi[5], 2001-yilda esa Myunxendagi bosh qarorgoh yonida konferensiya markazi ochildi.[6]

1981-yilda jamgʻarma oʻzining moliyalashtirish agentligi orqali Germaniyadagi xorijiy talabalarga stipendiyalar ajratishni boshladi. 1982-yildan beri mahalliy talabalar ham stipendiya olib kelmoqda.[7] Jamgʻarmada doktorantura (PhD) stipendiya dasturi ham mavjud boʻlib, unda dissertatsiya ustida ishlayotgan izlanuvchilar tadqiqotlar uchun qoʻshimcha mablagʻ hamda har oy 1 450 yevro miqdorida toʻlov oladilar.[8] Jamgʻarma stipendiyalari bilan moliyalashtiriladigan talabalar va doktorantlar ham ijtimoiy, ham siyosiy jihatdan oʻrtachadan yuqori akademik natijalarga ega boʻlgan shaxslardir.[9][10]

Fritz Pirkl vafotidan soʻng, 1994-yilda Alfred Bayer rais etib saylandi,[11] undan keyin 2004-yilda sobiq Bavariya Taʼlim vaziri Hans Zehetmair ushbu lavozimni egalladi.[12] 2014-yilda CSU raisi Horst Zeehofer Hans Zehetmairning oʻrinbosari sifatida rais oʻrinbosari Ursula Männle nomzodini taklif qildi.[13] U 2014-yil 12-mayda oʻtkazilgan umumiy yigʻilishda rais etib saylandi[14] va 2018-yil 30-iyulda qayta saylandi. 2019-yil sentabrida u isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. Uning 2020-yildagi vorisi CSUʼning koʻp yillik Yevropa parlamenti deputati Markus Ferber boʻldi.[15]

Jamgʻarmada 270 ga yaqin xodim ishlaydi va uning yillik byudjeti taxminan 66 million yevroni tashkil etadi. U 60 dan ortiq mamlakatda faoliyat yuritadi hamda har yili Germaniya va xorijdan kelgan 1 300 ga yaqin talabalarni moliyalashtiradi.[7]

Mukofotlari

Jamgʻarma turli sohalardagi alohida yutuqlarni ragʻbatlantirish uchun mukofotlar topshiradi. Yosh qoʻshiq ijodkorlari uchun moʻljallangan homiylik mukofoti 1987-yildan berib kelinmoqda.[16] Shuningdek, vaqti-vaqti bilan tinchlik, erkinlik, adolat, demokratiya va xalqaro hamkorlikka katta hissa qoʻshgan hamda iqtisodiyot, fan, texnika, adabiyot va sanʼat sohalarida alohida xizmat koʻrsatgan shaxslarga Frans Yozef Shtraus (in english:Franz Josef Strauß Prize) mukofoti beriladi.[17] Avvalgi gʻoliblar orasida Mixail Gorbachyov, Jan-Klod Yunker,[18] Xose Mariya Asnar, Helmut Kol, Roman Gersog, Jorj Gerbert Uoker Bush, Genri Alfred Kissinjer[19] hamda Germaniya Demokratik Respublikasi muxolifatchisi Reiner Kunze bor.[20]

2015-yilda Bavariya Germaniya Sotsial-demokratik partiyasi parlament fraksiyasi rahbari Markus Rinderspaxer Vengriya Bosh vaziri Viktor Orbandan Frans Yozef Shtraus mukofotini qaytarib olishga chaqirdi.[21] Rinderspaxer bunga sabab sifatida Orbanning asosiy demokratik tamoyillarga hamda Yevropa qadriyatlari hamjamiyatining birdamlik tamoyillariga qilgan hujumlarini keltirib oʻtdi. Orban ushbu mukofot bilan 2001-yilda taqdirlangan edi. 2020-yilda Rinderspaxer oʻz talabini yana bir bor takrorladi. Bunga COVID-19 pandemiyasi ortidan Orbanning Vengriya parlamenti huquqlarini cheklovchi bahsli qonunni qabul qilgani sabab boʻldi.[22]

1984-yildan 2012-yilgacha Vildbad-Kroyt va Banz abbatligida oʻtkazilgan „Xalq musiqasi kuni“ doirasida Xalq musiqasi mukofoti 428 marta topshirilgan. Ommaviy axborot vositalaridagi xabarlarda mukofot asoschilari Maria va Max Wutz Natsional-sotsialistlar boʻlgani oshkor boʻlgach, 2012-yil noyabr oyining oʻrtalarida ushbu mukofotni berish toʻxtatildi. Jamgʻarmaga bu haqda 2001-yildayoq maʼlum qilingan edi, biroq u buni ochiqlamagan.[23][24]OAVdagi xabarlardan soʻng, jamgʻarma Zamonaviy tarix instituti (in english: Institute for Contemporary History) ga mustaqil tekshiruv oʻtkazishni topshirdi. Natija shunchalik aniq ediki, merosni xolis niyat bilan qabul qilgan jamgʻarma taxminan 1,4 million yevrolik umumiy merosni quyidagicha taqsimladi: 1,25 million yevro Bavariya va Isroil yoshlari hamda maktab almashinuvlarini qoʻllab-quvvatlash uchun "Bayerischer Jugendring" tashkilotiga, 150 000 yevro esa sobiq Daxau konslagerining Mühldorfer Hart filialida xotira majmuasini tashkil etish uchun Stiftung Bayerische Gedenkstätten (Bavariya xotira majmualari) jamgʻarmasiga berildi.[25]

Manbalar

  1. ↑ „"Генпрокуратура признала «нежелательной» организацией немецкий фонд Hanns-Seidel-Stiftung"“. OVD-Info (in Russian) (21-aprel 2025-yil). 22-aprel 2025-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-aprel 2025-yil.
  2. ↑ „"Hanns-Seidel-Stiftung (HSS)"“. Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung (in German). Qaraldi: 9-may 2025-yil.
  3. ↑ „"Fritz Pirkl - Munzinger Biographie"“. www.munzinger.de. Qaraldi: 9-may 2025-yil.
  4. ↑ Effern, Heiner. „"Mietstreit über Tagungshaus - CSU zieht aus Kreuth aus“. Süddeutsche.de (13-iyul 2015-yil). Qaraldi: 9-may 2025-yil.
  5. ↑ „"Bildungsort im Banzer Barock"“. www.fraenkischertag.de (19-iyul 2023-yil). Qaraldi: 9-may 2025-yil.
  6. ↑ „Tagen, wo die Wissenschaft zu Hause ist“. einfach München (yanvar 2024-yil). Qaraldi: 9-may 2025-yil.
  7. ↑ 7,0 7,1 „"Hanns-Seidel-Stiftung – Historisches Lexikon Bayerns"“. www.historisches-lexikon-bayerns.de. Qaraldi: 14-may 2025-yil.
  8. ↑ „"Hanns Seidel Foundation: PhD scholarships - DAAD - Deutscher Akademischer Austauschdienst"“. www2.daad.de. Qaraldi: 6-oktabr 2025-yil.
  9. ↑ „"Hanns Seidel Foundation - Georg-August-University Göttingen"“. Georg-August Universität Göttingen. Qaraldi: 6-oktabr 2025-yil.
  10. ↑ „"Hanns Seidel Scholarships | RWTH Aachen University | EN"“. www.rwth-aachen.de. Qaraldi: 6-oktabr 2025-yil.
  11. ↑ „"Billig und politisch"“. taz.de (2-fevral 1994-yil). Qaraldi: 14-may 2025-yil.
  12. ↑ Beck, Sebastian. „"Hans Zehetmair ist tot"“. Süddeutsche.de (28-noyabr 2022-yil). Qaraldi: 14-may 2025-yil.
  13. ↑ „"Männle soll Hanns-Seidel-Stiftung führen"“. www.merkur.de (3-fevral 2014-yil). Qaraldi: 14-may 2025-yil.
  14. ↑ „"Vorstandswahlen"“ (PDF). Qaraldi: 14-may 2025-yil.
  15. ↑ „"CSU-Politiker: Markus Ferber bleibt Chef der Hanns-Seidel-Stiftung"“. www.zeit.de (24-iyun 2022--yil). Qaraldi: 14-may 2025-yil.
  16. ↑ „"Institution | Förderpreis für junge Liedermacher -"“. miz.org (29-may 2024-yil). Qaraldi: 16-iyun 2025-yil.
  17. ↑ e.V, Hanns-Seidel-Stiftung. „Franz Josef Strauß-Preis“. www.hss.de. Qaraldi: 16-may 2025-yil.
  18. ↑ „"Sie haben wahrhaft Geschichte geschrieben"“. www.merkur.de (11-dekabr 2011-yil). Qaraldi: 16-may 2025-yil.
  19. ↑ „"Politik: Kohl erzählt, Stoiber verwirrt"“. Der Tagesspiegel Online. Qaraldi: 16-may 2026-yil.
  20. ↑ „"FJS-Preis für Reiner Kunze"“. Süddeutsche.de (4-may 2015-yil). Qaraldi: 16-iyun 2025-yil.
  21. ↑ „"SPD: Orban soll Franz-Josef-Strauß-Preis aberkannt werden - WELT"“. DIE WELT. Qaraldi: 16-may 2025-yil.
  22. ↑ „"Orban den Franz-Josef-Strauß-Preis aberkennen"“. www.fr.de (31-mart 2020-yil). Qaraldi: 16-may 2025-yil.
  23. ↑ „"Hanns-Seidel-Stiftung gibt Nazi-Erbe ab"“. Süddeutsche.de (29-may 2013-yil). Qaraldi: 16-may 2025-yil.
  24. ↑ „"CSU-nahe Stiftung finanziert Preis aus Nazi-Vermögen"“. Der Spiegel (10-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 16-may 2025-yil.
  25. ↑ „"Nachlassvermögen Wutz findet neue Zweckbestimmung"“ (PDF). Qaraldi: 16-may 2025-yil.

Tashqi havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Hanns_Seidel_jamgʻarmasi&oldid=473283" dan olindi