Kontent qismiga oʻtish

Hamyan

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Hamyan
حميان
Banu Hilol arab qabilasi
Etnik tarkibi arab
Nisba al-Hamiyaniy
Joylashuv Jazoir va Marokash
Kelib chiqishi Bani Yazid ibn Zogʻba
Tili arab tili
Dini sunniy Islom

Hamyan (arabcha: حميان‎‎) — gʻarbiy Jazoirda Oranning janubi-gʻarbida va Atlas togʻlarining shimolida yashovchi yirik badaviy arab qabilasi. Ular ikki asosiy guruhga boʻlingan: sharqda Hamyan Sheraga (sharqiylar) va gʻarbda Hamyan Gʻeraba (gʻarbiylar). Bular esa oʻz navbatida bir necha boʻlinmalarga ajraladi. XIX asrda ularning 2 000 nafar otliqdan iborat kuchi, shuningdek 200 ta tuya va 8 000 ta qoʻy podalari boʻlgan (bu hisobga hoʻkizlar, otlar va eshaklar kiritilmagan). Ular koʻchmanchi turmush tarziga amal qilgan va har yili savdo qilish uchun Tellga koʻchib borishgan. Ular Metlilidagi qoʻshni arab qabilasi Chaamba bilan doimiy jang qilib kelgan[1]. Ayn Sefra mintaqasi Hamyan Gherabaning siyosiy suzereniteti ostida boʻlgan[2]. Ular hech qachon Fransuz mustamlakachiligiga boʻysunmagan[3][yaxshiroq manba kerak]. Ular Banu Hiloldan kelib chiqqan[4].

Kelib chiqishi

Hamiyanlar Banu Hilolning Zogʻba tarmogʻidan[5] kelib chiqqan arab qabilaviy ittifoqi boʻlib, Banu Hilol XI asrda Fotimiylar xalifaligi turtkisi ostida Magʻribga koʻchib kelgan arab qabilasidir.

Zoghba avlodlarining anʼanaviy nasabnomasi (arab tilida)

Hamiyanlarning nasabi qabilaga nom bergan ajdodga borib taqaladi va uning ajdodi bevosita Banu Hiloldan kelib chiqadi. Nasab quyidagicha: Hamyan ibn (= oʻgʻli) Oqba ibn Yazid ibn Aissa (yoki Abs) ibn Zoghba (Zoghba qabilalarining ajdodi) ibn Abi Rabi’ah ibn Nahik ibn Hilol (Banu Hilolning ajdodi, soʻzma-soʻz „Hilol oʻgʻillari“) ibn Amer (Bani Amer ibn Saasaaning ajdodi) ibn Saʼsaʼah ibn Mu’oviyah ibn Bakr ibn Havozin ibn Mansur ibn Ikrimah ibn Xasafah ibn Qays Aylan ibn Mudhar ibn Nizar ibn Maad ibn Adnan (adnoniy arablarning ajdodi), Ismoil avlodidan, u esa Ibrohimning oʻgʻli[6].

Manbalar

  1. ↑ Encyclopédie du dix-neuvième siècle: répertoire universel des sciences, des lettres et des arts, avec la biographie et de nombreuses gravures (fr). Au Bureau de l'Encyclopédie du XIXe Siècle, 1867 — 135-bet. 
  2. ↑ Reclus, Elisée. The Earth and Its Inhabitants, Africa: North-west Africa (en). D. Appleton, 1887 — 318-bet. 
  3. ↑ Castellane, Pierre Louis Charles comte de. Military Life in Algeria (en). Hurst and Blackett, 1853 — 54-bet. 
  4. ↑ Dunn, Ross E.. Resistance in the Desert: Moroccan Responses to French Imperialism 1881-1912 (en). Routledge, 2018-05-01 — 54-bet. ISBN 978-1-351-00005-5. 
  5. ↑ Cauneille, Auguste. Les Chaanba Leur Nomadisme (fr), 1968-01-01 — 20-bet. Qaraldi: 2025-yil 31-dekabr. 
  6. ↑ Gourari, Aissa. قبيلة حميان من القرن 5-8 هـ / 11 إلى 14م دراسة تاريخية وثقافية (The Hamiyan Tribe from the 5th to 8th Century AH / 11th to 14th Century CE: A Historical and Cultural Study) (ar). Tlemcen: Université Abu Bakr Belkaid de Tlemcen, Faculté des Lettres et des Sciences Humaines et Sociales, 2008 — 42-bet. Qaraldi: 2026-yil 7-yanvar.