Hammod al-Barbariy

Hammod al-Barbariy Abbosiylar sarkardasi va hokimi edi. „Al-Barbariy“ nomi Barbariy qabilasidan kelib chiqishiga ishora qiladi. Yaʼqubiy Hammodni Tunisda tugʻilganini aytadi. Dastlab Horun ar-Rashidning (786—809-yillar hukmronlik qilgan) quli edi va taxtga oʻtirganidan soʻng u tomonidan ozod qilingan. Tabariy yozishicha, al-Barbariy 800-yilda Makka va Yamanga hokim etib tayinlangan, garchi Yaʼqubiy 795-yildan beri uni Yaman hokimi boʻlganini taʼkidlagan boʻlsa-da. Hokimlik davri Yaʼqubiy maʼlumotlariga koʻra 13 yil boʻlgan, lekin Tabariyning maʼlumotlariga koʻra Yaʼqubning yilnomasi boʻyicha uning hokimligi 808-yilgacha boʻlgan, ammo Tabariy Horun ar-Rashid vafotidan keyin ham oʻz lavozimida boʻlganini qayd etgan. Uzoq muddatli faoliyati tartibni oʻrnatish va mintaqadagi savdo yoʻllarini taʼminlashda muvaffaqiyatli boʻldi, ammo u hukmronligi davrida shunchalik qattiqqoʻl ediki, Yamanning mazlum xalqi uni hokimlikdan olish uchun Horun huzuriga elchi yuborgan. Oʻta qattiqqoʻlligi Yamandagi Himyoriylar boshligʻi al-Haysam ibn Abdulmajid al-Hamadoniy boshchiligidagi qoʻzgʻaloniga sabab boʻldi. Qoʻzgʻalon 798-yil atrofida boshlandi va qoʻzgʻalon rahbari 807-yilda asirlikka olingunga qadar davom etgan. Uning oʻgʻli Muhammad toʻrtinchi fitnada xalifa al-Amin tarafida boʻlgan harbiy qoʻmondon boʻlgan.

Adabiyotlar

• The History of al-Ṭabarī, Volume XXX: The ʿAbbāsid Caliphate in Equilibrium: The Caliphates of Mūsā al-Hādī and Hārūn al-Rashīd, A.D. 785–809/A.H. 169–192, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-564-4. 
• Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9. 
• Landau-Tasseron, Ella „Arabia“, . The New Cambridge History of Islam, Volume 1: The Formation of the Islamic World, Sixth to Eleventh Centuries. Cambridge: Cambridge University Press, 2010 — 397–447-bet. ISBN 978-0-521-83823-8.