Halol: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 20-noyabr, 09:50 dagi (joriy) koʻrinishi
| Islom haqidagi tushunchalarning bir qismi |
| Usul al-Fiqh |
|---|
| Fiqh |
| Ahkom |
| Yuridik lavozimlar va unvonlar |
|
Halol (arabcha: حلال — „erkin“, „bogʻlanmagan“, „tugunni yechish“) — 1) Ruxsat berish; farz, mandub va muboh tushunchalariga kiruvchi ruxsat etilgan xatti-harakatlar; man etilgan xatti-harakatlar (harom)ning ziddi. Halol haqidagi masalalarni fiqhning ahkom boʻlimi oʻrganadi. Shariatda esa, haromlik tuguni yechilgan, yaʼni haromlik sifati yoʻq narsaga halol deb aytiladi. Chunki, harom narsaning man qilish tuguni boʻladi. Halol narsada ana oʻsha tugun boʻlmaydi, boʻsh boʻladi. Hadisi sharifda halol ochiq-oydindir, deyilgan. Avvalo, nima narsalar halol ekani ochiq-oydindir; suv, sut, meva suvlari kabi ichimliklar, non, meva, poliz ekinlari, Allohning ismi aytib soʻyilgan halol hayvonlar goʻshtlari kabi taomlar, ruxsat berilgan kiyimlar va nikohga olingan shaxslar kabilar haloldir. Qolaversa, ushbu narsalarga ega boʻlish ishonchli, shariatda ruxsat berilgan yoʻl bilan boʻlishi kerak. Halol kasb deganda, aynan shu maʼnoda gap ketadi. Yaʼni, halol narsaga halol yoʻl bilan ega boʻlish lozim. Halol mehnat, meros, hadya, ikki taraf roziligi bilan boʻlgan tijorat tufayli qoʻlga kirgan mulk halol boʻladi. Musulmon odam uchun halol narsani talab qilish, haloldan molu mulk topish farzdir. Musulmon inson oʻzi halol boʻlgan narsani, shariatda halol qilingan yoʻl bilan topib foydalanishi kerak. Shariatda halol hisoblangan narsani harom deb eʼtiqod qilgan odam kofir boʻladi. 2) Sharʼiy nikoxdan oʻtishlari mumkin boʻlgan ayol yoki erkak. 3) Haj ziyoratidan qaytib kelib, sochlarini oldirgan va kundalik kiyim-boshini kiyib, ruxsat etilgan barcha odatdagi ishlar va kasb-hunar bilan mashgʻul boʻlgan kishi holati.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]https://globalhalal.uz/ (Wayback Machine saytida 2022-10-01 sanasida arxivlangan) https://n.ziyouz.com/books/islomiy/boshqa/Islom%20Ensiklopediyasi.pdf (Wayback Machine saytida 2022-09-22 sanasida arxivlangan) (Wayback Machine saytida 2022-09-22 sanasida arxivlangan)Zuhriddin Husniddinov tahriri ostida ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Zuhriddin Husniddinov tahriri ostida ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiiqtibosda Halolga tegishli iqtiboslar mavjud. |