Hajja Kashif Badri
| Hajja Kashif Badri | |
|---|---|
| حاجة كاشف بدري | |
| Tavalludi |
1933 |
| Vafoti | 2018 |
| Fuqaroligi | Sudan |
| Taʼlimi | Xartum universiteti, Qohira universiteti |
| Kasbi | Siyosatchi, yozuvchi, faol |
| Faoliyat yillari | 1950-yillardan 2018-yilgacha |
| Dini | Islom |
| Mashhur ishlari | Al-ḥarakah Al-Nisāʼīyah Fī Al-Sūdān |
| Unvoni | Kengash raisi (vazir darajasida) |
| Turmush oʻrtogʻi | Ali Altoam |
| Bolalari | Akram Ali Altoam |
Hajja Kashif Badri (1933–2018) — Sudanlik taniqli feminist faol, siyosatchi va yozuvchi boʻlib, mamlakatdagi ayollar huquqlari harakatining kashshoflaridan biri hisoblanadi. U oʻz hayoti davomida ayollarning jamiyatdagi mavqeini oshirish va ularning huquqiy ongliligini rivojlantirish yoʻlida faol mehnat qilgan[1]. Badri Sudandagi xotin-qizlar muammolarini davlat darajasiga olib chiqqan muhim shaxslardan biri sifatida eʼtirof etiladi.
Yoshligi va taʼlimi
Hajja Kashif Badri Sudanning Xartum shahri yaqinidagi Omdurman shahrida tugʻilib voyaga yetgan. U dastlab Omdurman qizlar oʻrta maktabida tahsil olgan[2]. Badri oʻz bilimini oshirishni davom ettirib, 1956-yilda Xartum universitetini tamomlagan. Keyinchalik u Misrga yoʻl olgan va Qohira universitetida tarix yoʻnalishi boʻyicha magistrlik (MA) darajasini qoʻlga kiritgan[1]. U oʻsha davr uchun noyob boʻlgan oliy maʼlumotli sudanlik ayollardan biri edi.
Ijtimoiy faolligi
Badri oʻsha davrdagi ayollarga nisbatan ancha erkin boʻlgan maʼrifatli oilada oʻsgan, bu esa uning mustaqil fikrli faol boʻlib yetishishiga yordam bergan. U davlat axborot vazirligida va oʻqituvchi boʻlib ishlagan, shuningdek, matbuotda ayollar huquqlari toʻgʻrisida maqolalar yozgan[1]. U 1952-yilda Fotima Tolib Ismoil bilan birgalikda Sudan ayollar ittifoqiga (Sudanese Womenʼs Union) asos solgan[3]. Tashkilotning asosiy maqsadi oilalarga, ishchi ayollarga va maktab oʻquvchilariga yordam beradigan kuchli harakat yaratish boʻlgan. Ittifoq, ayniqsa, qishloq joylardagi ayollarning ijtimoiy, iqtisodiy va fuqarolik huquqlari uchun kurashgan.
Ushbu tashkilot Sudandagi ayollar savodxonligini oshirishdagi xizmatlari uchun 1998-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) Inson huquqlari sohasidagi mukofoti bilan taqdirlangan[4]. 1956-yilda Badri „al-Qafila“ nomli oylik madaniy jurnalga ham asos solgan.
Siyosiy va xalqaro faoliyati
Hajja Kashif Badri nafaqat ijtimoiy sohada, balki davlat boshqaruvida ham muhim oʻrin tutgan. U Sudan Ijtimoiy farovonlik kengashi raisi (vazir darajasidagi lavozim) boʻlib ishlagan. Uning oilasi ham Sudan siyosatida nufuzli boʻlgan: turmush oʻrtogʻi Ali Altoam qishloq xoʻjaligi vaziri, oʻgʻli Akram Ali Altoam esa 2019-yilda Sudan sogʻliqni saqlash vaziri lavozimida faoliyat yuritgan[1].
U xalqaro maydonda ham Sudan manfaatlarini himoya qilgan. Badri UNESCO boʻyicha Milliy komissiyaning bosh kotibi lavozimida ishlagan[5]. Shuningdek, u Sudan Qizil yarim oy jamiyatining asoschilaridan biri hisoblanadi.
Tanlangan asarlari
Badri Sudandagi ayollar harakati va oʻzining ilmiy tadqiqotlari haqida bir qancha kitoblar muallifidir:
- Al-ḥarakah Al-Nisāʼīyah Fī Al-Sūdān (Sudandagi ayollar harakati), Xartum, 1984.
- Womenʼs Movement in the Sudan (Sudandagi xotin-qizlar harakati), Nyu-Dehli, 1986.
- My Experience As a Female Researcher (Ayol tadqiqotchi sifatidagi tajribam), Nyu-Dehli, 1987.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „On The International Women's Day: Tribute To Ten Of Sudan's Greatest Women| Sudanow Magazine“. sudanow-magazine.net. Qaraldi: 2021-yil 28-may.
- ↑ Ahmed, Mawahib Mohamed Elamin (2014-12-04). The Women's Movement in Sudan from Nationalism to Transnationalism: Prospects for a Solidarity Movement (PhD thesis) (inglizcha). York University.
- ↑ „A history of Sudanese women organizations and the strive for liberation and empowerment. - Free Online Library“. www.thefreelibrary.com. Qaraldi: 2021-yil 28-may.
- ↑ Halim, Asma Mohamed Abdel (2009-09-01). "Women's Organisations Seeking Gender Justice in the Sudan 1964–1985". Review of African Political Economy 36 (121): 389–407. doi:10.1080/03056240903220589. ISSN 0305-6244. https://doi.org/10.1080/03056240903220589.
- ↑ Rights, Anti-slavery Society for the Protection of Human. Annual Report (en). Anti-slavery Society for the Protection of Human Rights, 1979.